Geloof en twijfel: tussen hemel en aarde

‘De evolutieleer is een geloof en is net zo min te bewijzen als de scheppingsleer’.

Aan het woord is Kees van Helden, voorzitter van het Actie Comité Schepping, dat aan het eind van de maand bij alle Nederlanders een brochure zal bezorgen waarin nog eens wordt uitgelegd wanneer en hoe we zijn ontstaan: in de week van 23 tot 28 oktober van het jaar 4004 voor Christus, dankzij God die toen hemel en aarde schiep.

Eind februari! Ik verheug me nu al. Je kunt natuurlijk ook de bijbel pakken, maar dat is meteen weer zo’n massief boek op je schoot, en in een modern pamflet (waarvan vanaf vandaag 6,6 miljoen exemplaren worden gedrukt in Emmen) ligt het woordgebruik vaak dichter bij de straattaal waarmee we zijn grootgebracht.

Ik las dat door een beweging van bestrijders al brievenbusplakkertjes in productie zijn genomen voor geestverwanten die de brochure van Kees om principiële redenen niet willen ontvangen. Hoe dom kunnen mensen toch zijn. Dan kunnen ze gratis en voor niks eigenaar worden van een in Emmen gedrukt vlugschrift over Gods oerknal, en dat willen ze dan niet voor hun achterachterkleinkinderen bewaren om te laten zien hoe ver in het jaar 2009 na Christus onderwijs en wetenschap al waren gevorderd onder de altijd jolige minister Plasterk.

Kees van Helden en de zijnen hebben trouwens ook een sticker in voorbereiding. De tekst luidt Ja schepping, nee evolutie, en dat lijkt me wel een yell waarmee gelovig Nederland uit de voeten kan als het op een protestmars tegen het atheïsme zou uitdraaien. Rouvoet aan het hoofd van een stoet over het Rokin met vertegenwoordigers van losse moslimgroepen, omdat Darwin in de koran tenslotte ook niet wordt erkend! Hoe lang is het al weer geleden dat we een echte godsdienstoorlog mochten meemaken?

‘Ons doel is een discussie in gang te zetten’, verklaarde de voorzitter, die van de politiek heeft geleerd dat je niet meteen moet beginnen met een gebalde vuist of een geladen kalasjnikov. Eerst om de tafel, breed, maatschappelijk. Maar de messen wel geslepen houden.

‘Op scholen’, vervolgde hij, ‘wordt de scheppingsleer misschien wel genoemd, maar dan wordt er meteen bij verteld dat ze niet waar is. En examenstof is ze nooit geweest.’

Dat begint inderdaad op discriminatie te lijken, hoewel ik niet meteen zou weten hoeveel multiple choice-vragen je kunt ontlenen aan de eerste drie boeken van Genesis, dus zeg maar tot 3:24, als God de cherubs met een flikkerend zwaard bij de boom des levens heeft geplaatst. Als de schepping inclusief paradijs eenmaal voorbij is, houdt de geloofskwestie inzake Darwin op, en wordt het Oude Testament in feite zoiets als de Odyssee: meer literatuur dan geloof.

‘De evolutieleer is een geloof en is net zo min te bewijzen als de scheppingsleer’.

Dat is het leuke en consequente van de gelovige medemens. Of het nou gaat om de wet van Archimedes, de zwaartekracht, de wet van behoud van massa, de relativiteitstheorie of de wet van Keynes – hij ziet die dingen nooit als wetenschap, altijd als geloof: zijn enige referentiekader. En het zou toch ook kunnen dat over tien of honderd of duizend jaar een nieuwe Newton in z’n tuin naar de maan staart, en terwijl hij zich afvraagt waarom de maan niet naar beneden valt, maakt zich van de boom waar hij onder zit een appel los, en de appel stijgt ten hemel? Wat dan? Heeft Darwin daar een antwoord op?

Ik wacht op Emmen. Ik ken het verhaal, ik heb altijd tegen mijn kinderen gezegd dat het een sprookje is, maar twijfel blijft menselijk. Einstein heb ik ook altijd geloofd, zonder E=mc² ooit te hebben kunnen bewijzen.

Jan Blokker

Lees alle columns van Jan Blokker op nrcnext.nl/blokker