Een secretaresse met astma en twee stevig rokende bazen

Een secretaresse is ziek door haar rokende bazen: artsen in een Zwols ziekenhuis.

Of was ze al ziek? De werkgever moet de helft van haar schade vergoeden.

De zaak.

Een medisch secretaresse met astma treedt in oktober 1999 in dienst bij twee gastro-enterologen in een Zwols ziekenhuis. Ze is al sinds 1983 kortademig. Ze piept en hoest. Haar nieuwe bazen blijken stevige rokers. Na tien maanden verergert haar astma en meldt ze zich ziek. Ze belandt in hetzelfde ziekenhuis met ernstige benauwdheid. Een half jaar later volgt een tweede opname. Een jaar later wordt ze vier maanden opgenomen in Zwitserland. Ze is dan volledig arbeidsongeschikt. Het ziekenhuis vult twee jaar lang haar inkomen aan en ontslaat haar met toestemming van het CWI bijna drie jaar na de eerste opname. Het is dan april 2003. Ze is niet hersteld.

Wat eist zij?

Zij houdt het ziekenhuis aansprakelijk voor haar schade als gevolg van het werken op een plek waar werd gerookt. Het ziekenhuis had de artsen moeten opdragen te stoppen met roken en heeft nagelaten haar een rookvrije werkplek te bieden.

Hoe was haar werkplek en wat deden de artsen?

Zij werkte in een secretaressekamer met ramen die open konden, deuren naar de werkkamers van de artsen en een balie die was afgesloten met een schuifruit. Op de werkkamers werd stevig gerookt, soms met open deuren, soms ook door de beide collega-secretaresses. Op het secretariaat liepen de artsen regelmatig met een brandende sigaret binnen. Een paar maanden na haar komst vertelde de secretaresse de artsen dat zij last had van de rook. Daarop heeft één van hen toegezegd op het secretariaat niet meer te zullen roken. Hij bleef echter binnenlopen met een sigaret in de hand.

Werd de astma erger door de rokende artsen?

Of zat het er gewoon aan te komen? Dit is juridisch de hamvraag. Astma is chronisch, ongeneeslijk en heeft een wisselend verloop. Een verergering zat er sowieso in. Alleen wanneer? Een deskundigenrapport stelt dat met extra tabaksrook op het werk de kans op extra klachten 80 tot 100 procent is. En zonder trouwens ook, alleen ‘uiteindelijk en binnen ander tijdsbestek’. De rechter houdt het op fifty-fifty. Evenveel kans dat het door de extra tabaksrook is gekomen als door andere factoren. De helft van de schade komt dus voor eigen risico van de astmalijder. Voor de andere helft van de schade die zij ‘heeft geleden, lijdt en zal lijden’ is het ziekenhuis aansprakelijk. Het gerechtshof vindt dat het ziekenhuis niet voor een rookvrije werkplek heeft gezorgd. En het ziekenhuis gaat in cassatie.

Wat zegt de Hoge Raad?

Dat de kans op verergering door meeroken vooral een feitelijk oordeel is. In cassatie wordt alleen naar toepassing van het recht gekeken, niet naar feitelijke vragen. Op de klacht van het ziekenhuis dat het alleen aansprakelijk is zolang het de secretaresse nog in dienst had, zegt de Hoge Raad dat die vraag ‘geen belang’ heeft. Er moet immers nog een aparte procedure komen over de omvang van de schade.

Folkert Jensma