Duitsland vreest grotere kans op terreuraanslag

Moslimterreur is Duitsland tot nu toe bespaard gebleven. Maar na enkele dreigvideo’s zijn de veiligheidsdiensten extra op hun hoede. Zeker in dit drukke verkiezingsjaar.

Duitse parlementariërs debatteren over de vraag of Duitsland gevangenen uit Guantánamo Bay moet opnemen. In de Bondsdag valt het woord terreurdreiging, terwijl enkele meters hoger talloze dagjesmensen de glazen koepel van het Rijksdaggebouw bewonderen, een topattractie.

De vraag is hoe lang Duitsland nog kan pronken met deze openheid. De Bondsrepubliek is in het superverkiezingsjaar 2009 scherp gestegen op de lijst van potentiële doelwitten voor aanslagen van moslimextremisten, menen inlichtingendiensten. Het regeringscentrum in Berlijn is een plaats van grote symboliek en dito kwetsbaarheid. De directeur van het Bundeskriminalamt, Jörg Ziercke, zei in het weekblad Focus parallellen te zien met wat voorafging aan de aanslagen in Madrid in 2004, waarbij 191 doden vielen.

Afgelopen dagen zijn in Duitsland verschillende video’s opgedoken met ‘dreigboodschappen’. De laatste video is van een groepering die zich ‘Islamitische beweging Oezbekistan’ noemt. Vier radicale moslims voeren daarin in perfect Duits het woord. Ze willen zich graag voor Allah de lucht in laten vliegen, „ergens in Duitsland”.

Paniek wil niemand zaaien, maar deskundigen van het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken achten de kans groot dat in hun land een terreuraanslag wordt gepleegd. Er zit een „nieuwe kwaliteit” in de bedreigingen, zei minister Wolfgang Schäuble van Binnenlandse Zaken.

Het debat over de opname door Duitsland van Guantánamo-gevangenen, de moeizame wederopbouw in Afghanistan – waar de Bondsrepubliek een militaire missie uitvoert – en de vele verkiezingen die het land dit jaar wacht vormen voor kwaadwilligen een goede gelegenheid om de Duitse politiek met geweld te beïnvloeden, oordelen veiligheidsexperts.

Tot nu toe is de Bondsrepubliek er wat moslimterreur betreft goed vanaf gekomen. Verdachten van mogelijke aanslagen konden tijdig worden opgepakt. Of konden hun explosieven niet laten ontploffen. De laatste grote politie-actie was gericht tegen drie jongemannen die op verdenking van bomfabricage in de deelstaat Hessen werden aangehouden. Twee van hen bleken tot de islam bekeerde autochtone Duitsers. De verdachten staan volgende maand in Düsseldorf voor de rechter.

De discussie over de Guantánamo-gevangenen leidt in Duitsland tot grote verdeeldheid. De linkse partijen in de Bondsdag zijn grosso modo en „uit solidariteit met de nieuwe Amerikaanse president” bereid om vermeende (ex)-moslimstrijders uit Guantánamo in Duitsland op te nemen. Ook de liberale FDP denkt er zo over.

Binnen de sociaal-democratische SPD zijn enkele prominente politici die vinden dat „zulke mensen niets in Duitsland te zoeken hebben”. De partij van bondskanselier Merkel, de christen-democratische CDU, en de Beierse zusterpartij CSU zijn eveneens tegen de opname van Guantánamo-gevangenen. Deels uit vrees voor terreur, deels uit electorale overwegingen.

Erika Steinbach (CDU) en Hans-Peter Uhl (CSU) zeiden afgelopen vrijdag in een debat over de gevangenen ongeveer hetzelfde: de Verenigde Staten zijn zelf verantwoordelijk voor verdere afhandeling. „Amerika kan dat als machtigste land ter wereld heel goed alleen. Het is niet onze zaak”, luidde hun oordeel.

Ook de militaire aanwezigheid in Afghanistan is inzet van debat. Al zeven jaar lang leveren de Duitsers gemiddeld drieduizend soldaten voor de NAVO-operatie in het voorheen veilige noorden. De soldaten houden zich zoveel mogelijk met wederopbouw bezig.

Maar de missie staat onder druk. Veilig is het noorden allang niet meer en Duitse soldaten worden door de lokale bevolking steeds vaker als bezetters, niet als bevrijders gezien. In het najaar, na de landelijke verkiezingen, moet een nieuwe Bondsdag het mandaat voor de missie in Afghanistan verlengen. De opvatting van Oskar Lafontaine, politiek leider van de uiterst linkse partij Die Linke, wordt intussen door veel Duitsers gedeeld: met de inzet van de Bundeswehr in Afghanistan „is de terreur het eigen land binnengehaald”.