De keuze van Bas Wiegers

„Ik heb geprobeerd om musici bij elkaar te verzamelen die echt ‘zingen’ op hun instrument. Bij wie alles wat ze doen – los van hoe technisch en knap het verder is – gaat om het simpel en kernachtig uitdrukken van de lust om te zingen. Zoals Ivo de Wijs het zegt in zijn tekst ‘Zing Dan’, die ik als ondertitel aan het concert heb meegegeven. Het is in feite een romantisch beeld van de noodzaak van een kunstenaar om te zingen. Het gaat natuurlijk niet om letterlijk zingen, maar om het opbrengen van het lef en de wil om in muziek je verhaal te vertellen.”

Violist en dirigent Bas Wiegers (35) stelde op uitnodiging van het Muziekgebouw aan ’t IJ zijn ideale concert samen. Het resultaat wordt woensdagavond uitgevoerd in het Bimhuis – tijdelijk als ‘kleine zaal’ van het Muziekgebouw. Het is een bont programma: Dichteres Tjitske Jansen treedt op met jazzviolist Jasper le Clercq, trompettist Koen Kaptijn speelt werk van Yannis Kyriakides en er klinkt elektronisch werk van John Cage. Zelf dirigeert Wiegers het Nederlands Jeugd Strijkorkest in Sjostakovitsj en speelt hij met vaste duopartner pianiste Nora Mulder werk van Xenakis. Het concert biedt een weergave van wat Wiegers belangrijk vindt in de muziek – zó belangrijk zelfs, dat toen hij merkte dat het Muziekgebouw te weinig publiciteit voor zijn concert maakte, hij zelf op de fiets posters is gaan ophangen in Amsterdam.

„Ik denk dat dit een kant is die een nieuwe generatie musici op kan gaan. Ze zijn in verschillende uitvoeringspraktijken tegelijk thuis. Ze willen daartussen niet noodzakelijk kiezen. En het publiek volgens mij ook niet. Ensembles die de hele avond alleen maar avant-gardemuziek spelen, dat vind ik ook niet spannend. Ik wil het veelzijdiger.

„Ik heb ook geen zin om te ‘kiezen’ of ik nou dirigent of violist ben. Ik begrijp ook hoe langer hoe minder het verschil tussen die twee. Ik beschouw mezelf niet als het een of het ander – ik doe het allebei heel graag. Als ik een moeilijk stuk als Dikhthas van Iannis Xenakis moet spelen, moet ik daar natuurlijk tijd voor inruimen, die ik niet aan dirigeren kan besteden, en andersom. Maar het is ook weer niet zo dat als je eens twee weken niet kunt spelen, je het daarna ook nóóit meer kunt. Mijn enige ambitie is om zo mooi mogelijk muziek te maken.

„Eén van de dingen die ik met dit concert probeer, is kijken of je van een heel gevarieerde avond een mooie eenheid kunt maken. Ook met een lichtontwerp bijvoorbeeld. Het moet ook een intieme avond worden, waarin ik een poëtisch gevoel wil neerzetten. Daarom heb ik ook gevraagd om het in het Bimhuis te mogen doen.

„Ik denk dat de muziek van Xenakis op zo’n avond heel erg van rol verandert. Dat wordt ook tijd: er zijn nog altijd veel mensen die denken dat Xenakis alleen maar bakken herrie heeft gemaakt. Maar op een zeker moment is het ‘avant-gardistische’ van zulke muziek wel uitgewerkt. Ik vind het eigenlijk hele romantische muziek. Wat Nora en ik in Dikhthas doen is volgens mij een eeuwenoud titanengevecht om overleving. Pas als je het op die manier benadert, krijgt het voor mij waarde. Gewoon keihard die noten eruit rammen interesseert me niet. Het gaat om zingen, van mijn hart naar jouw hart.”

De Keuze van... Bas Wiegers. 4/2 Bimhuis, Amsterdam. Info: www.bimhuis.nl en www.muziekgebouw.nl