Klein bedrag? Pinnen mag!

Voor de trouwe Ahold-klant die weinig tijd heeft bij de kassa, is dit de samenvatting: het Amsterdamse gerechtshof heeft drie oud-bestuursleden van de supermarktketen (Cees van der Hoeven, Michiel Meurs en Jan Andreae) veroordeeld voor hun rol in de boekhoudfraude bij Ahold. Ze moeten in totaal 180.000 euro boete ophoesten en krijgen een strafblad. Eén van hen heeft een taaksstraf en een voorwaardelijke celstraf gekregen.

Rehabilitatie? Nou nee. De reputatieschade voor alle drie is levenslang.

Maar toch. De grootste strafzaak ooit in Nederland aangespannen tegen de bestuurders van een beursgenoteerde onderneming, is geëindigd in een fooi. Het hof zegt met zoveel woorden: de raad van bestuur kan een boekhoudkundige list uithalen, informatie achterhouden, het bedrijf aan de rand van de afgrond brengen en aandeelhouders ruïneren. Maar als het niet om persoonlijk gewin gaat en de bewijsvoering gecompliceerd is, kunnen de bestuurders er van af komen met een beperkte boete.

Na de opzienbarende beschikking in de procedure inzake Wilders wist het Amsterdamse hof hiermee toch ruimschoots de aandacht op zichzelf te vestigen.

Vergelijkingen gaan altijd mank. Maar in Duitsland werd, ook deze week, Klaus Zumwinkel, voormalig topman van Deutsche Post, wegens belastingontduiking veroordeeld tot twee jaar voorwaardelijke celstraf en een miljoen euro boete.

Daar werd de voorbeeldfunctie van een Duitse topman gebruikt om de straf zwaar aan te zetten. In Nederland vindt men dat negatieve publiciteit en integriteitsschade als immateriële straffen al erg genoeg zijn.

Dit geldt dan weer niet voor de accountants van Deloitte, die verzuimd hadden de boekhoudfraude bij Ahold op te merken. Zij zijn voor hun rol in de hele affaire uit 2002 niet vervolgd.

Het hof heeft de reputatie van fraudebestrijders van justitie de zoveelste klap toegebracht. Bij het onderzoek naar de tulpenbollenfraude van 2003 heeft het OM degenen die er met het geld van de beleggers in Novacap vandoor zijn gegaan, laten lopen. In de omvangrijke vastgoedfraude die eind 2007 aan het licht kwam, moet de eerste zaak nog voorkomen. Net als de zaak tegen Joep van den Nieuwenhuyzen en de recente fraudezaken tegen de exotische beleggingsfondsen Palminvest en Easy Life.

De hoogste straf ooit uitgedeeld voor financiële fraude ging in 2006 naar René van den Berg, de wonderbelegger van de Gooise tennisbaan. Hij werd tot vijf jaar veroordeeld, is alweer vrij en heeft een reïntegratiebaan bij het Leger des Heils. Als taakstraf is heilsoldaat te verkiezen boven vakkenvuller in de buurtsuper.

Roel Janssen