Een tweede kustlijn

Wat te doen als de zee langzaam stijgt? Afwachten of de zee zo veel meer zand aanvoert dat ook het land mee stijgt? Zand supplereren? Bouw liever een tweede kustlijn.

Het is simpel om Nederland te redden van de hoger wordende zee. Bouw een dijk op 25 kilometer van de huidige kust van Den Helder tot aan Walcheren. Een tweede kustlijn. Honderdtachtig kilometer lang. Drieënhalve kilometer breed. Negen meter hoog. Ziedaar het plan voor de Haakse Zeedijk, genoemd naar bedenker Rob van den Haak uit Krimpen aan den IJssel. Sinds acht jaar poogt hij samen met Pieter Stokman zijn idee aan de man te brengen.

De gepensioneerde techneuten zijn nog niet erg succesvol geweest. Veel ingenieurs hebben hun plan als te duur afgedaan. De mannen hebben ook „met verbazing” kennis genomen van het advies van de Deltacommissie, bijna vijf maanden geleden, die pleit voor aanhoudende zandsuppleties voor de kust en voor de bouw van meer en sterkere dijken. Zandsuppleties moeten het land beschermen tegen de stijgende zee, daarbij geholpen door de natuur zelf, die behalve meer water ook meer zand en slib aanvoert en ook het land daardoor verhoogt. Dat blijkt althans op Ameland, waar de bodemdaling als gevolg van gaswinning aldaar vrijwel helemaal is gecompenseerd door aangevoerd slib.

Vergeet zulke oplossingen, zeggen de mannen achter de Haakse Zeedijk. Hun plan is trefzekerder. Op twee plaatsen, bij Rotterdam en IJmuiden, is de dijk open. Achter de zeedijk ontstaan drie binnenmeren waar het waterpeil kan blijven zoals het nu is. De golven voor de kust worden „iets kleiner”, maar de badplaatsen houden hun stranden. De verzilting van het zoete water dat voor landbouw en drinkwater wordt gebruikt, kan definitief een halt worden toegeroepen. Ook kunnen de rivieren hun water probleemloos kwijt, omdat een honderd meter diepe put in de binnenmeren wordt gegraven, een extra ringmeer. Overdag wordt het water uit de binnenmeren in deze put gelaten, om het ’s nachts te spuien op de Noordzee.

De Deltacommissie heeft de Haakse Zeedijk afgewezen. Het plan is niet alleen duur, maar vooral maatschappelijk onhaalbaar, zegt Marcel Stive, hoogleraar waterbouwkunde aan de TU Delft en lid van de Deltacommissie. „Mensen zijn erg gehecht aan de huidige kust. De aanleg van een eiland wekt al enorm veel weerstand, laat staan een complete tweede kustlijn. Dan krijg je straks de halve samenleving over je heen, met Wim de Bie en Kees van Kooten. En dan heb ik het nog niet eens over de ecologische effecten.”

De bedenkers van de Haakse Zeedijk laten zich niet uit het veld slaan. De aanleg van de zeedijk kost zo’n 34 miljard euro en dat is heel wat goedkoper, zeggen ze, dan de voorstellen van de Deltacommissie zelf, die de komende eeuw jaarlijks ten minste 1 miljard euro vergen. Men denkt dat de Haakse Zeedijk duur is, omdat er zo veel rivierwater uit de binnenmeren naar zee moet worden gepompt. Maar dan vergeet men, zeggen de mannen, dat het inlaten van water in de honderd meter diepe put veel energie oplevert, zelfs eenderde van de stroom voor heel Nederland. „Meer kolencentrales zijn niet meer nodig.” Ook dure windmolenparken kunnen achterwege blijven. Het spuien op zee hoeft alleen ’s nachts te gebeuren, tegen gereduceerd tarief. De aanleg van de ringdijk is ook stukken goedkoper dan het opspuiten van zand vlak voor de kust, zoals nu gebeurt. Er komen geen dure hopperzuigers aan te pas, maar stationair draaiende zuigers.

En als de dijk er eenmaal ligt, dan kan er ook nog eens veel geld worden verdiend door er huizen en bedrijven op te zetten. „Zodat aan het almaar volbouwen van de Randstad een einde komt.”

ARJEN SCHREUDER

v© Zie ook: www.haaksezeedijk.nl

Bewerking Studio NRC Handelsblad

    • Arjen Schreuder