Zelfstandigen worden nog altijd benadeeld

Illustraties Cyprian Koscielniak
Illustraties Cyprian Koscielniak Koscielniak, Cyprian

Volgens Flip de Kam kan de belastingdruk voor zelfstandigen best wat hoger zonder te hoeven vrezen voor schade aan de economie, want „daarvoor is het legioen van zelfstandigen te slagvaardig” (NRC Handelsblad, 10 januari). Inderdaad. Zelfstandigen zwoegen wel door, want ze hebben geen keus. Een behoorlijk grote groep zzp’ers is tegen wil en dank zelfstandige: voor hen is er geen plek bij de werkgever. Tegelijkertijd blijven, ondanks de verschillen in belastingdruk, veel werknemers een „irritante leidinggevende” verkiezen boven het ondernemerschap omdat hun heel wat nadelige verschillen te wachten staan.

Wat de staatjes van Flip de Kam bijvoorbeeld niet laten zien, is dat de zzp’er voor hetzelfde bruto-inkomen meer uren moet maken en meer vaardigheden aan de dag moet leggen dan zijn rivaal die bij de sollicitatieronde wél in de prijzen viel. Uren en vaardigheden die zich niet laten uitbetalen. Immers, de zelfstandige kan bij succes wel zichzelf op de schouders kloppen, maar hij heeft geen baas die zijn salaris verhoogt. De zzp’er kan weinig aan zijn prijzen doen, omdat de concurrent dat niet toestaat, zeker wanneer die zijn diensten, ondersteund door subsidie, kan aanbieden.

Ook komen zelfstandigen vaak niet in aanmerking voor een hypotheek. Banken zien liever een vast arbeidscontract dan wisselende omzetcijfers. Gevolg: er wordt meer betaald aan huur dan wat voor eenzelfde woning aan hypotheeklasten zou moeten worden opgebracht. Wanneer deze zzp’er daarbij nog geld spaart om een buffer te hebben voor ziekte en arbeidsongeschiktheid (arbeidsongeschiktheidsverzekeringen zijn voor veel zelfstandigen onbetaalbaar) en om voor de oude dag niet in zee te hoeven gaan met onbetrouwbare inkomensverzekeraars, dan verliest hij wel het recht op huurtoeslag, maar niet de plicht belasting te betalen over zijn spaargeld. De verschillen in belastingdruk tussen werknemers en zelfstandigen zijn niet te rechtvaardigen, aldus De Kam. Maar geldt dat niet ook voor de verschillen in sociaal-economisch opzicht?

J.J.M. Becx

Amersfoort