Waar zijn de ruimtewezens?

Er woont geen mannetje in de maan. En Marsmannetjes bestaan ook niet. Maar misschien is er wél leven op hele verre planeten. Sterrenkundigen zijn ernaar op zoek.

De William-Herscheltelescoop speurt naar verre planeten. Foto Javier Mendez
De William-Herscheltelescoop speurt naar verre planeten. Foto Javier Mendez Mendez, Javier

Is er leven ergens ver weg in het heelal? “Ik denk het wel”, zegt Ernst de Mooij. Hij is sterrenkundige bij de universiteit Leiden. “Als je ziet hoeveel sterren er zijn, en hoeveel planeten daar weer bij...” zegt hij, “ dan zou het raar zijn als er op geen een daarvan leven was.”

Meer dan driehonderd jaar geleden zei de beroemde Nederlandse onderzoeker Christiaan Huygens net zoiets. Er zijn ‘zoo vele zonnen’ (sterren) en ‘zoo vele aardklooten’ (planeten), schreef hij in 1695, dat er vast ook verre ‘aardklooten’ zijn ‘met Kruiden, Boomen, Dieren’, en met ‘Zeeën en Bergen vercierd!’

Huygens dacht niet dat wij zulke verre planeten ooit zouden zien. Met zijn eigen telescoop, één van de beste uit die tijd, kon hij maar nét de maan Titan bij Saturnus waarnemen. Gewoon in ons eigen zonnestelsel dus.

Maar Huygens had ongelijk. Want sterrenkundigen zoals Ernst de Mooij zien nu wél planeten bij andere sterren. De afgelopen maanden heeft Ernst er eentje in de gaten gehouden. Hij gebruikte de grote William Herscheltelescoop op het Canarische eiland La Palma.

Ernst bekeek de planeet die om de verre ster TrES-3 draait, in het sterrenbeeld Hercules, 800 lichtjaar bij ons vandaan.

Beter: hij keek naar de warmtestralen die de planeet uitzendt. Als de planeet achter de ster zat, zag hij de warmtestralen niet: dan werden ze door de ster tegengehouden. Als de planeet naast de ster was, zag hij de warmtestralen wél.

Het was niet makkelijk. Want de ster zelf maakte 400 keer zoveel warmtestralen. En ook de dampkring van de aarde zendt warmtestraling uit.

Maar het is gelukt – voor het eerst. Ernst weet nu hoe warm het is op de verre planeet: 1700 graden. De planeet gloeit zoals gesmolten ijzer.

“Er is daar zeker geen leven”, zegt Ernst. “Dat komt doordat de planeet dicht bij de ster staat.” Maar als sterrenkundigen steeds preciezere metingen doen, dan vinden ze ooit wel een planeet met levende wezens erop, denkt hij. “Het kan best dat wij dat allemaal nog meemaken”, zegt hij.