Océ verwacht nog gure tijden

De Limburgse printerfabrikant Océ voelt de gevolgen van de economisch tegenwind. Het bedrijf zet zich schrap, maar de markt twijfelt of het bedrijf winterproof is.

In Limburg viel de economische winter vorig jaar vroeg in. En vanaf oktober is het écht stréng gaan vriezen volgens Rokus van Iperen, bestuursvoorzitter van Océ, de Venlose fabrikant van printers en kopieermachines. Die kou weerspiegelde zich in de jaarcijfers die het bedrijf maandag presenteerde.

De winst en omzet van Océ over 2008 daalden scherp. Vooral het laatste kwartaal van vorig jaar was slecht: Océ zag de nettowinst toen bijna verdampen van 35,8 miljoen euro in 2007 naar 700.000 euro: een daling van 98 procent. Océ is door zijn wintervet heen en is genoodzaakt maatregelen te nemen. Er werden extra bezuinigingen aangekondigd en het dividend werd geschrapt.

Beleggers werden niet blij van de resultaten. Analisten waren echter het meest ontstemd over het schrappen van het dividend. „Dit is toch een negatief signaal over de financiële kracht van het bedrijf”, zei analist Jos Versteeg van Iris, de researchtak van Rabobank en Robeco.

De printermarkt wordt hard geraakt door de economische neergang. Océ levert zijn producten aan professionele gebruikers in kantooromgevingen, de industrie waar hoge productiviteit en hoge volumes gevraagd worden en aan de grafische industrie. In bijna alle sectoren begint de pijn nu voelbaar te worden, ook in Venlo.

De grote continuous feed printers die de divisie Digital Document Systems levert, maken miljarden bankafschriften en verzekeringspolissen. Banken en verzekeraars waren de eersten die de vervanging van printers uitstelden. Het aantal orders voor nieuwe printers uit de financiële sector halveerde sinds begin 2008. Hierdoor daalde de omzet van deze divisie met 3,3 procent naar 1,6 miljard euro.

De printerfabrikant heeft verder een groot marktaandeel bij architecten en ingenieurs en andere ontwerpers. Het bedrijfsonderdeel Wide Format Printing Systems levert printers voor het maken van technische tekeningen. Door de teruggang in de bouwsector daalde ook hier het aantal bestellingen fors. Sinds oktober 2008 werd daarbij ook in andere marktsegmenten als de reclamebranche de neergang merkbaar. De omzet van deze divisie daalde in 2008 2,4 procent naar 850 miljoen euro.

De qua omzet kleine divisie Océ Business Services profiteerde juist van de economische neergang. De divisie levert diensten rondom het uitbesteden van huisdrukkerijen. In economisch slechte tijden besteden organisaties vaak deze niet-kernactiviteit uit. De omzet van deze divisie steeg in het vierde kwartaal van 2008 met 5,4 procent naar 426 miljoen euro.

Océ vangt de klappen enigszins op doordat 70 procent van de jaarlijkse omzet komt uit meerjarige onderhouds- en servicecontracten. De printermarkt lijkt in die zin op die van scheerartikelen: de houder is goedkoop, het geld wordt ververdiend met de verkoop van scheerschuim en mesjes. Océ moet het van de verkoop van papier en inkt hebben. De printerproducent is daarom naarstig op zoek naar partners.

Océ sloot in januari 2008 al een samenwerkingscontract met Konica Minolta af. Die Japanse printerfabrikant maakt kantoorprinters, die door Océ-verkopers aan de man worden gebracht. Océ sluit vervolgens het onderhoudscontract en blijft de printers van papier en inkt voorzien. Omgekeerd verkoopt Konica Minolta de printers van Océ in combinatie met een eigen servicecontract. Omdat Océ zich richt op de grote printers zijn de bedrijven geen echte concurrenten van elkaar.

Naast de zoektocht naar nieuwe partners maakte Océ ook bekend dat het extra banen gaat schrappen in 2009. „We hebben het totale aantal verhoogd van 950 naar 1.200”, zei topman Van Iperen. In 2008 werd 80 miljoen euro kosten gereduceerd. In 2009 moet nog eens 80 miljoen euro worden bespaard. Dit wil Océ ook bereiken door productie te verplaatsen naar het buitenland. Analist Versteeg van Iris verwacht dat er nog veel steviger zal moeten worden ingegrepen.

Versteeg maakt zich ook zorgen over de schuldenlast van het bedrijf. De printerfabrikant wil het komende jaar zijn nettoschuld met 100 miljoen euro verlagen. Dit bedrag moet komen uit de verkoop van onroerend goed, het verlagen van voorraden en een beter debiteurenbeheer.

Voor analisten van SNS Securities is dat een teken dat Océ een verlies verwacht voor 2009. Met een schuld van 532 miljoen euro en achterblijvende omzet zou anders een gezonde balans tussen schulden en inkomsten in gevaar komen.

Een andere zorg van de analisten van SNS is de dekking van het pensioenfonds van Océ. Omdat de dekkingsgraad is gedaald tot ver onder de verplichte 105 procent, verwachten de analisten dat het bedrijf een storting in het pensioenfonds zal moeten doen. De resultaten komen dan verder onder druk te staan.

De vooruitzichten zijn dat het in de economie voorlopig nog wel blijft vriezen. De koers van het bedrijf daalde tot het laagste niveau sinds 1993. De markt vraagt zich af of Océ wel voldoende winterproof is.