Bedrogen vinger

de proefjesfabriek

Niet alleen je ogen laten zich soms bedriegen. Het overkomt alle zintuigen: vandaag je ‘tastzin’.

Wat heb je nodig?

Je brein en drie dezelfde munten (van bijvoorbeeld 5 cent of 10 cent).

Wat moet je doen?

- Leg twee van de drie munten een half uur in de diepvries.

- Leg de derde munt vast op tafel zodat hij op kamertemperatuur komt.

- Haal de twee munten uit de diepvries. Leg de ene links en de andere rechts naast de munt die al op tafel ligt. Er ligt nu dus een rij van drie munten, met de munt op kamertemperatuur in het midden.

- Plaats de topjes van je wijs- en ringvinger op de ijskoude munten en het topje van je middelvinger op de middelste munt.

Heel raar: je middelvinger voelt even ijskoud als de andere twee vingers!

Hoe komt dat? Je brein ontvangt niet zomaar signalen uit je zintuigen. Hersenen denken mee, en proberen snel een zinnig verhaal te maken van de informatie die van buitenaf komt. Soms trekt je brein dan verkeerde conclusies, zoals in dit proefje. Dit komt doordat in de echte wereld de kans superklein is dat je middelste vinger iets aanraakt met een heel andere temperatuur dan wat je wijs- en ringvinger aanraken. Dus, zodra je wijs- en ringvinger de ijskoude munten aanvoelen, veronderstelt je brein dat je middelvinger ook in de buurt van iets heel kouds is. De middelste munt voelt daardoor ook ijskoud, ondanks het feit dat de munt op kamertemperatuur is. Je brein heeft je tastzin bedrogen.

Dank aan dr. Diana Issidorides. Meer: www.nrc.nl/kleinewetenschap