Oekraïne blijft gas voor Europa tegenhouden

Europese leiders voeren steeds meer druk uit op Rusland en Oekraïne om een einde te maken aan het slepende gasconflict dat half Europa nu al bijna twee weken in de kou houdt. Maar de gaskraan bleef ook gisteren nog dicht.

De Bulgaarse en Slowaakse premiers hielden woensdag bij toerbeurt spoedoverleg in Moskou en Kiev, maar keerden onverrichterzake terug. Bulgarije en Slowakije hebben het meest te lijden van de crisis.

„Ik heb geen idee meer wat er nog moet gebeuren om de gastoevoer te herstellen”, zei premier Fico van Slowakije na afloop. „De eisen van beide partijen liggen zo ver uit elkaar. Hier kan niets uitkomen.” Zijn Bulgaarse collega Stanisjev protesteerde dat een ruzie tussen twee landen niet mag leiden tot „gijzeling van derden”.

Eerder riep voorzitter Barroso van de Europese Commissie Europese energiebedrijven op om naar de rechter stappen als de toevoer niet snel wordt hervat. Maar veel van die bedrijven hebben grote zakenbelangen in Rusland (en Oekraïne) en zullen de betrekkingen, volgens waarnemers, niet op de spits willen drijven.

Dit weekeinde zullen Russische, Oekraïense en Europese leiders een top houden over de crisis in Moskou – een voorstel van de Russische president Dmitri Medvedev. De Duitse kanselier Angela Merkel herhaalde Europese oproepen om snel tot een oplossing te komen, en zei dat anders het vertrouwen in Rusland op de lange termijn een deuk kan oplopen.

In Brussel was er aanvankelijk weinig enthousiasme voor een ontmoeting in Moskou. De EU is bezorgd dat Rusland tijdens de top zal proberen verdeeldheid te zaaien in Europa. De Europese Commissie en Tsjechië, dat momenteel voorzitter is van de Europese Raad, zullen wel aanwezig zijn.

Inzet van het conflict is de gasprijs die Oekraïne aan Gazprom moet betalen. Omdat ze het niet eens werden, staakte Rusland op 1 januari de leveranties. Enkele dagen later escaleerde het conflict: Rusland sloot de gastoevoer naar Europa (die grotendeels via Oekraïne loopt) omdat Oekraïne gas zou stelen. Kiev ontkent.

Rusland beloofde, na bemiddeling van de EU, de gaslevering naar Europa afgelopen dinsdag te hervatten. Er kwam echter geen gas. Oekraïne zei „om technische redenen” geen gas te kunnen doorvoeren. Ook woensdag zou Rusland hebben geprobeerd gas door te voeren naar Europa, maar dat zou wederom geblokkeerd zijn door Oekraïne. (AP, AFP, Reuters)