Anatomie van een televisietalkshow

Veel televisiekijkers lijken genoeg te krijgen van de voorspelbaarheid, van het geprefabriceerde karakter van al die exact geformatteerde programma’s. Bij de verkiezing van Het TV-moment van het jaar (VARA) selecteerde het publiek tien fragmenten waarin iets onverwachts gebeurt, meestal doordat mensen uit hun rol vallen. Zowel van het publiek – bleek bij navraag, want de redactie maakte die voorkeur niet bekend – als van een vakjury (waar ik toevallig deel van uitmaakte) kreeg de spontane, min of meer onbesliste machtsstrijd tussen Paul de Leeuw en een gast met het syndroom van Down de meeste stemmen.

Professioneel in de hand gehouden chaos kenmerkte ook vrijdag de eerste aflevering van Heerlijk eerlijk Heertje (VPRO). Stand-up comedian en panellid bij Dit was het nieuws (TROS) Raoul Heertje bedacht met journalist Joris Luyendijk en cabaretier Eric van Sauers een zo ongebruikelijke formule dat Heertje in de voorpubliciteit niet goed kon uitleggen wat voor soort programma het zou worden. Ook voorspelde hij in de eerste aflevering dat het wel eens meteen de laatste zou kunnen worden, als er maar 40.000 mensen naar zouden kijken. We kunnen verzekerd zijn van nog zeven afleveringen, want het bleken er 484.000 te zijn, een ongekend hoog aantal voor een experiment.

Laat ik proberen samen te vatten wat ik gezien heb. Heerlijk eerlijk Heertje is een talkshow, die op de website te bekijken valt, zowel in een gemonteerde versie van 40 minuten als in een ongemonteerde versie met al het ruwe materiaal. Heerlijk eerlijk Heertje is ook een televisieprogramma, waarin flarden van de talkshow te zien zijn, maar die vooral bestaat uit een making of. We zien bijvoorbeeld redactievergaderingen, montageoverleg en een bespreking met een kinderpsychologe, die om advies wordt gevraagd over de aanpak van de berucht recalcitrante gast Prem Radhakishun. Ze geeft de tip dat je nog harder moet terugschreeuwen en vraagt of het al tijd is om een borrel te drinken. Ten slotte trekt ze haar visitekaartje voor de camera, omdat ze aan haar optreden klanten wil overhouden.

Ook een als Onbekende Nederlander uitgenodigde gast blijkt een belang te hebben bij haar verschijning, namelijk media-aandacht voor haar conflict met een leerplichtambtenaar.

Het gaat Heertje bij zijn anatomie van een talkshow om het blootleggen van alles wat de kijker doorgaans niet wordt verteld. Zo zien we ook Heertjes onderhandelingen met de redactie van Pauw & Witteman en met een journalist die hem voor Volkskrant Magazine interviewde.

Razend benieuwd of dit voer voor vakmensen en televisiewetenschappers acht keer interessant blijft voor een breed publiek.