Veel gevechten, maar ook veel vaagheid

Wat is het doel van het Israëlische offensief tegen Hamas in de Gazastrook?

In de uitspraken van de Israëlische leiders verschuift dat doel voortdurend.

Scherven in de Gazastrook na een Israëlische aanval. Foto AP Palestinians are seen through the broken window of a car as they gather in the rubble of a building following an Israeli air strike in Rafah, southern Gaza Strip, Monday, Jan. 5, 2009. Israel seized control of high-rise buildings and attacked houses, mosques and smuggling tunnels as it pressed forward with its offensive against the Gaza Strip's Hamas rulers on Monday, even as a stream of European leaders headed for the region to press for a truce. (AP Photo/Eyad Baba)
Scherven in de Gazastrook na een Israëlische aanval. Foto AP Palestinians are seen through the broken window of a car as they gather in the rubble of a building following an Israeli air strike in Rafah, southern Gaza Strip, Monday, Jan. 5, 2009. Israel seized control of high-rise buildings and attacked houses, mosques and smuggling tunnels as it pressed forward with its offensive against the Gaza Strip's Hamas rulers on Monday, even as a stream of European leaders headed for the region to press for a truce. (AP Photo/Eyad Baba) Associated Press

Wanneer keren ze om, de tanks en de duizenden soldaten die zaterdag de grens met de Gazastrook overstaken? Zodra alle doelen van de aanvallen bereikt zijn, zei minister Ehud Barak van Defensie in een verklaring.

Maar welke doelen?

De afgelopen dagen zijn die voortdurend gewijzigd, afhankelijk van het moment en van de politicus die aan het woord was.

President Shimon Peres was misschien wel het vaagst, toen hij vlak na de eerste aanvallen geciteerd werd in een Israëlische krant. Volgens hem is de aanval op Gaza Israëls bijdrage aan de wereldwijde strijd tegen terrorisme. Vicepremier Haim Ramon zei vlak na het begin van de luchtaanvallen dat de Hamas-regering in de Gazastrook ten val moet worden gebracht. Oppositieleider Netanyahu van de rechtse Likud-partij, die vanwege zijn goede Engels het beleid van de regering in het buitenland moet uitleggen, zei dat „dit Hamas-regime moet verdwijnen”.

Als dat het hoofddoel is, kan de grondoorlog nog lange tijd duren. Hamas is een wijdvertakte organisatie, met een vrij brede steun onder de bevolking van Gaza. De meeste leiders van Hamas zijn ondergedoken in het betonnen doolhof dat de Gazastrook is.

Opvallend genoeg was minister Barak zaterdagavond veel minder uitgesproken dan Ramon en Netanyahu over het doel van de invasie. Volgens hem wil Israël „Hamas dwingen te stoppen met vijandelijke activiteiten”. Bovendien moet er „een duidelijke verandering” komen in de veiligheidssituatie van het zuiden van Israël, dat te lijden heeft onder raketaanvallen vanuit Gaza.

In Israëlische media maken de eerste militaire deskundigen zich al zorgen over het gebrek aan eenduidigheid onder de politieke leiders. De doelstellingen van Barak zijn gemakkelijker te bereiken – in een nieuw bestand bijvoorbeeld – dan die van Ramon en Netanyahu. Om Hamas werkelijk volledig uit te schakelen is er een lange grondoorlog nodig, waarbij het nog de vraag is of dat doel ooit bereikt wordt.

Naarmate de gevechten in en rondom Gaza-stad heviger worden, wordt het steeds moeilijker informatie te krijgen over het verloop van de gevechten. De Gazastrook is nog altijd gesloten voor buitenlandse journalisten. Telefoonverbindingen in Gaza zijn meestal uitgeschakeld, nu ook de telefooncentrale van maatschappij Jawwal geraakt is.

Een ooggetuige die anoniem wil blijven, meldt via e-mail dat in het centrum van Gaza-stad overal ontploffingen zijn. Net als veel andere inwoners heeft hij de ruiten uit zijn huis gehaald, om niet geraakt te worden door rondvliegende scherven. In de kou zit hij met zijn familie af te wachten. Dit weekeinde is onder meer een drukke marktplaats dicht bij zijn huis beschoten. In totaal zijn volgens de Verenigde Naties sinds het begin van de Israëlische aanvallen op Gaza, vorige week zaterdag, zeker vijfhonderd doden en tweeduizend gewonden gevallen.

Het Israëlische leger heeft Gaza-stad grotendeels omsingeld. Daar bevinden zich de meeste regeringsgebouwen van Hamas, maar het is ook een dichtbevolkt gebied. Israël heeft de inwoners van Gaza-stad opgeroepen een veilig heenkomen te zoeken. Maar ze kunnen nergens naartoe.