Scan van hersenen voorspelt effect angstpil

Mensen met een angststoornis die meer activiteit in een bepaald hersengebied hebben wanneer ze iets engs verwachten, reageren beter op een antidepressivum. Dat schrijven Amerikaanse psychologen van de universiteit van Wisconsin in een artikel dat vrijdag online in het American Journal of Psychiatry verscheen. Het betrokken hersengebied, de anterior cingulate cortex (ACC), speelt onder meer een rol bij het anticiperen op een gebeurtenis.

De studie brengt dichterbij dat behandelaars met een hersenscan kunnen voorspellen of een middel effectief zal zijn voor een patiënt.

Het vooruitzicht dat er iets negatiefs kan gebeuren, is voor mensen met een angststoornis een reden om zich buitensporig veel zorgen te maken. Uit bestaande onderzoeken bij gezonde mensen blijkt dat tijdens het vooruitlopen op een gebeurtenis verschillende hersendelen aan het werk zijn. Behalve de ACC is ook de amygdala actief, een klein gebied dat betrokken is bij angst en andere emoties.

Nitschke onderzocht hoe die hersengebieden reageren bij veertien patiënten met een angststoornis. Twaalf gezonde vrijwilligers dienden als controle. Terwijl de deelnemers in de fMRI-hersenscanner lagen, kregen ze neutrale beelden te zien of afschuwwekkende beelden, zoals verminkte lichamen of gevechtsscènes. Een paar seconden voordat de foto’s verschenen, kondigden de onderzoekers door middel van een teken aan wat de proefpersoon kon verwachten. Na een cirkel verscheen een neutraal beeld, na een minteken een negatief beeld.

Bij de angstpatiënten was de amygdala ruim twee keer zo actief als bij gezonde mensen, bij zowel de verwachting van negatieve beelden als van neutrale. Dat wijst volgens de psychologen op een overdreven reagerend verwachtingssysteem bij de angstpatiënten. De activiteit van de ACC varieerde tussen proefpersonen, maar verschilde niet tussen de angstigen en de gezonden.

De psychologen bepaalden hoe groot de angst en zorgelijkheid was bij alle patiënten. Vervolgens kregen de angstpatiënten acht weken lang het antidepressivum venlafaxine. Na afloop namen de onderzoekers weer de tests af. Hoe hoger die activiteit in de ACC voor de behandeling was, hoe meer het middel angsten en zorgen verminderde.