Enkele landen EU zonder Russisch gas

Rusland heeft gisteren de gastoevoer naar Europa gedeeltelijk gestaakt als gevolg van de escalerende gasruzie met Oekraïne. In verscheidene Europese landen is de levering volledig gestopt. Europa is steeds luider in haar kritiek, maar blijft verdeeld.

Volgens Rusland levert het vanaf vandaag 20 procent minder gas aan Europa, dezelfde hoeveelheid als Oekraïne illegaal zou aftappen na de gasstop die Rusland op 1 januari invoerde wegens achterstallige betalingen en een geschil over de gasprijs voor 2009.

Oekraïne is een belangrijk doorvoerland voor Russisch gas bestemd voor Europa. Het ontkent dat het gas heeft gestolen.

Oekraïne bevestigde vanochtend de gedeeltelijke gasstop, maar zei dat die veel groter was dan Rusland beweerde. Volgens Kiev is de toevoer met meer dan tweederde gedaald. Het waarschuwde dat de gevolgen voor Europa „binnen enkele uren voelbaar” zouden zijn.

In verscheidene Europese landen waren afgelopen weekeinde al problemen. Maandagavond leken die opgelost maar vanochtend meldden Bulgarije, Turkije, Griekenland en Macedonië dat de levering volledig tot stilstand was gekomen. In Roemenië is de toevoer met driekwart gedaald. Oostenrijk was het eerste West-Europese land dat gevolgen ondervond van de gasruzie: vandaag stroomde nog maar 10 procent van de gebruikelijke hoeveelheid gas binnen. Later meldde Duitsland problemen.

De gasstop volgt op gesprekken tussen Gazprom-baas Aleksej Miller en de Russische premier Vladimir Poetin gisteren. Poetin gaf daarbij persoonlijk opdracht tot het dichtdraaien van de gaskraan. Volgens de Europese Commissie zullen Europese burgers hier echter geen hinder van ondervinden omdat er genoeg voorraden zijn.

Brussel oefent openlijk steeds meer druk uit op Rusland en Oekraïne. Gisteren vertrok een speciale delegatie naar Kiev, vandaag wordt met Gazprom, het Russische staatsgasbedrijf, gesproken. Tsjechië, sinds 1 januari voorzitter van de Europese Raad, noemde de situatie vanochtend „volstrekt onacceptabel” en eist „onmiddellijke hervatting” van de levering. Tsjechië sprak gisteren nog van een „bilateraal, commercieel geschil”.

Maar de EU, die een kwart van haar gas uit Rusland betrekt, is terughoudend bij het innemen van een standpunt. Dit in tegenstelling tot 2006, toen Europa bij een soortgelijk conflict openlijk partij koos voor Oekraïne. De EU-landen zijn verdeeld over de aanpak van Rusland. (Reuters, AFP, AP)