Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politiek

Wij betalen straks uw geraniums

De jeugd moet voor onze ouderen gaan zorgen, zei koningin Beatrix met Kerst. Prima, maar dan moet de maatschappij ons ook serieus nemen, vindt Tofik Dibi.

Tofik Dibi is Tweede Kamerlid voor GroenLinks. Illustratie Siegfried Woldhek
Tofik Dibi is Tweede Kamerlid voor GroenLinks. Illustratie Siegfried Woldhek Woldhek, Siegfried

Zoals koningin Beatrix terecht opmerkte in haar kerstrede heeft de toekomst voor ons een ingewikkeld probleem in petto: de vergrijzing. Na de Tweede Wereldoorlog werden er in no time heel veel kinderen geboren. Tot en met de jaren zestig werden er meer kinderen geboren dan ervoor en erna het geval was. Deze ‘babyboomers’ zijn de ouders van mijn generatie. Over een aantal jaar gaan ze terecht genieten van hun oude dag en hopelijk gehoor geven aan de oproep van onze koningin om hun levenservaring te verzilveren.

Als er niks verandert zal er echter tot 2040 een schuld worden opgebouwd van 7,5 miljard euro per jaar. Het ziet er niet alleen naar uit dat de jongste generatie de rekening moet gaan betalen, maar ook dat zij met een kleiner aantal de boel draaiende moet zien te houden.

Daar moet de jeugd ‘koppiekoppie’ voor hebben. De wereld globaliseert in rap tempo. Had je als slager vroeger weinig concurrenten, tegenwoordig zijn er supermarkten en concurreer je zelfs met slagers over de hele wereld. En niet alleen is ondernemen complexer geworden, we zitten ook met hoge kosten om de CO2-uitstoot te laten dalen: 4 miljard euro per jaar. Tot 2050 loopt dat bedrag op tot 80 miljard euro. Tel daar ook nog maar 36 miljard euro bij op voor het versterken van de dijken. Daarom zei koningin Beatrix terecht dat er een zware last op onze jonge schouders rust.

Solidariteit is tweerichtingsverkeer. De oude generatie moet ook worden wakker geschud. En dan is het bijzonder interessant om te bekijken wie in Nederland eigenlijk aan de touwtjes trekken. Wie bepalen de toekomst voor jong én oud? Wie nemen nu de beslissingen over toekomstige uitdagingen als de vergrijzing, het klimaat en de globalisering?

Onlangs publiceerde de Volkskrant een Top 200 van invloedrijkste Nederlanders. Zoals altijd zijn vrouwen, allochtonen, chronisch zieken en gehandicapten in de lijst ondervertegenwoordigd, terwijl ze wel op alle hoeken van de straten te vinden zijn.

Maar veel opvallender is, dat er geen enkele jongere op de lijst te vinden is. Ook op mijn werkplek, net als overigens op de meeste werkplekken in Nederland, worden de knopen doorgehakt door witte mannen van boven de veertig. Niet de jeugd heeft de toekomst, maar ouderen hebben de toekomst.

Toen eerst CDA’er Elco Brinkman en daarna PvdA’er Wouter Bos het in hun hoofd haalden om de verzorgingsstaat vergrijzingsbestendig te maken, werd genadeloos met ze afgerekend door verrassend levenslustige ouderen.

Volgens de koningin „wordt ouderdom vaak alleen als probleem gezien”. Maar ook de jeugd wordt vaak als probleem gezien. Daarbij denkt men aan schooluitvallers, breezersletjes, Marokkaanse Ciske de Ratjes en hangjongeren. De maatschappij kan zich echter niet veroorloven jongeren niet serieus te nemen; de jeugd heeft ook een verrijkende kant. Alleen heeft de jeugd helaas niks te zeggen.

Toch moet de nieuwe generatie optimistisch en realistisch blijven. Realistisch, omdat ze niet moeten verwachten dat de mensen die het nu voor het zeggen hebben, ineens allemaal rekening gaan houden met hun toekomst. Want als ze dat wel zouden doen, dan gaan er nu al rake klappen vallen. Jongeren moeten ook optimistisch zijn, omdat zij slimmer, sneller en socialer zijn dan ooit tevoren. Hun potentie is grenzeloos.

Een beter milieu begint bij jezelf. Daarom stel ik voor om in het nieuwe jaar de nieuwe generatie een politieke stem te geven. Ik wil een commissie vormen samen met de jongste Kamerleden van alle politieke partijen, los van onze partijstandpunten en verkiezingsprogramma’s, om kritisch te kijken naar de grote vragen van de toekomst. Samen zullen we voorstellen presenteren om jong Nederland klaar te maken voor die donkere wolk die ‘vergrijzing’ wordt genoemd. En samen zal onze stem niet worden genegeerd.

De vraag nu is durven de ‘oudjes’ het stokje over te dragen aan de ‘groentjes’ en durven de ‘groentjes’ het stokje aan te nemen?

Tofik Dibi is Tweede Kamerlid voor GroenLinks.