Hoeveel regeringen heeft België?

belgie.jpgHoeveel regeringen en parlementen heeft België eigenlijk? In het spraakgebruik houdt men het op vijf. Namelijk de federale, Vlaamse, Waalse, Brusselse regio en Duitstalige. Dat klopt ook met het geografische beeld. Vlaanderen, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Wallonië en het Duitstalige gebied rondom Eupen. Maar staatsrechtelijk is dit het topje van de ijsberg.

België bestaat namelijk ook uit verschillende culturen met ieder eigen taalgemeenschappen. Zo is er een Franstalige Gemeenschap, een Duitstalige Gemeenschap en een Vlaamse Gemeenschap. Bij elkaar opgeteld kom je dan tot acht regeringen en parlementen. Immers vijf plus drie is acht. Alleen klopt dat niet want de Vlaamse Gemeenschap is samengevoegd met het Vlaamse Gewest. Aan Vlaamse kant vallen geografie en taal dus samen. Zijn het er dan zeven? Ook dat is niet juist want aan Duitstalige kant is er alleen een Gemeenschap en geen Gewest. Zijn er dan zes Belgische regeringen en parlementen?

In het juridisch studenten maandblad Ars Aequi van oktober beschreef hoogleraar rechtswetenschap Hendrik Vuye van de Universiteit van Hasselt hoe het echt zit. Hij noemt België een paradijs voor het staatsrecht. Nergens draven er zoveel ministers, volksvertegenwoordigers en instellingen door elkaar. Hij komt tot de volgende opsomming. `Belgie telt negen parlementen, acht regeringen, drie hoogste rechtscolleges, slechts één Koning, maar toch twee Koninginnen. We hebben tien provincies, maar toch elf gouverneurs. Nergens ter wereld zijn er meer instellingen per vierkante meter`. Die twee Koninginnen kan ik thuis brengen. Paola, van Albert, en Fabiola, van wijlen Boudewijn.

Van drie hoogste rechtscolleges kijken we in Nederland ook niet op. Hier kennen we de Hoge Raad, de Raad van State en het College van Beroep voor het Bedrijfsleven. Die zijn alle drie hoogste rechters in ieder een eigen tak van het bestuursrecht. (Voor de nerds noem ik ook nog het Hof Leeuwarden dat hoogste bestuursrechter is op het terrein van verkeersboetes. Eigenlijk zijn er in Nederland dus vier hoogste rechtscolleges. Althans voor het bestuursrecht. De andere rechtsgebieden kunnen toe met de Hoge Raad.)

Maar waar haalt professor Vuye die extra twee regeringen en drie parlementen vandaan? Per email geeft hij prompt antwoord. Hij telt dus negen parlementen. Om te beginnen rekent hij van het federale parlement de Kamer en de Senaat ieder apart mee. Dat zijn er twee. Gevolgd door het Parlement van de Vlaamse Gemeenschap, het Parlement van het Waalse Gewest, het Parlement van de Franse Gemeenschap, het Parlement van de Duitstalige Gemeenschap en het Parlement van het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest. Dan staat de teller op zeven.

Dan telt professor Vuye de Vergadering van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie en de Vergadering van de Franse Gemeenschapscommissie erbij. Negen dus. Die laatste twee zijn Brusselse instellingen die zich met de belangen van Franstalige inwoners bezighouden. Met de Federale Regering, Vlaamse Regering, Waalse Regering, Regering van de Franse Gemeenschap, Regering van de Duitstalige Gemeenschap, Regering van het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest, het college van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie en het College van de Franse Gemeenschapscommissie komt hij dus op acht regeringen. Die elfde gouverneur zonder provincie blijkt de gouverneur van het Brussels Hoofdstedelijk gewest te zijn.

De moraal? Op nationaal niveau wordt België bestuurd door drie verschillende staatkundige instellingen, die onderling gelijkwaardig zijn met ieder eigen bevoegdheden. De Gewesten, Gemeenschappen en de Federatie. Daaronder oogt het een stuk normaler. Provincies en gemeenten. Voor buitenstaanders lijkt het een gekkenhuis, zegt Vuye.

Voor het officiële overzicht raadplege men deze site.

Reageren? Mits onder naam en beargumenteerd.