Wat is er zo beledigend aan het gooien van een schoen?

President Bush kreeg zondag een schoen naar zijn hoofd gegooid. „In Irak is het gooien van je schoen een teken van minachting”, stond gisteren op pagina 3 van deze krant. Maar waarom?

Natuurlijk had de Iraakse journalist die tijdens een persconferentie de Amerikaanse president Bush met zijn schoen bekogelde, weinig anders om te gooien. Een pen was lang niet zo hard aangekomen en zijn mobiele telefoon was wellicht te duur om als projectiel te dienen.

Maar dat hij juist zijn schoen gooide, kan nog een andere reden hebben gehad. „In het Midden-Oosten staan schoenen symbool voor smerigheid, voor het vuil van de straat”, zegt Midden-Oostendeskundige Robert Soeterik. „Het is een ultieme belediging om iemand de zool van je schoen te laten zien.”

Dit heeft volgens Soeterik overigens niets met de islam te maken. „Voordat moslims de moskee betreden, trekken ze hun schoenen uit. Ze kunnen ook mee naar binnen worden genomen, maar dan bij voorkeur met de zolen tegen elkaar aangedrukt voordat ze in de kast gaan. Dit doen ze omdat er tapijten in de moskee liggen waarop wordt gebeden.”

Dat schoeisel als een enorme belediging wordt ervaren, is talloze keren tot uiting gekomen bij incidenten in Irak met betrekking tot de Amerikaanse president Bush, zegt Soeterik, zowel senior als junior. „Het Rashid Hotel in Bagdad had bij de ingang op de vloer een mozaïek met de afbeelding van de eerste president Bush. Het was juist daar geplaatst, zodat de gasten van het hotel – voornamelijk hoge functionarissen van het regime van Saddam Hussein – over het hoofd van Bush moesten lopen.”

De BBC meldt dat de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice de beledigende bijnaam Kundara heeft gekregen, wat in het Arabisch schoen betekent.

Soeterik: „Nadat het standbeeld van Saddam Hussein in 2003 in Bagdad naar beneden was gehaald, sloegen Iraakse omstanders met hun schoenen op het hoofd van het standbeeld van de gehate dictator.”

Het afscheidsbezoek van Bush aan Irak zal nu vooral worden herinnerd omdat een Iraakse journalist een schoen gooide.