Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Geopolitiek

Ruim 100 landen tekenen ban op clusterbommen

Ruim honderd landen hebben vandaag in de Noorse hoofdstad Oslo een verdrag ondertekend waarin ze beloven een einde te maken aan gebruik, ontwikkeling, productie, verwerving en opslag van clusterbommen.

Hoewel de belangrijkste producenten en bezitters van dit type fragmentatiemunitie de conventie niet tekenden, spreken voorstanders van een doorbraak. Zij hopen dat het verbod inzet en productie van clusterbommen nog meer omstreden maakt. „Zodra je de halve wereld aan boord hebt, wordt het moeilijk een verbod te negeren”, aldus Daniel Barty, een Australische campagnevoerder.

Een coalitie van non-gouvernementele organisaties lobbyde twee jaar lang voor het verdrag, dat afgelopen mei in Dublin werd opgesteld en van kracht wordt zodra dertig landen het hebben geratificeerd. Ook Nederland doet mee.

Volgens de tekst van de Convention on Cluster Munitions richt de clusterbom „onevenredig groot humanitair leed” aan. De duizenden kleine explosieven die een clusterbom na het afwerpen uitstrooit, exploderen nooit allemaal en verspreiden zich over een groot oppervlak. Daardoor kunnen ze nog jaren lang veel (burger-)slachtoffers blijven maken. Vooral onder kinderen, die de felgekleurde kleine bommetjes vaak aanzien voor speelgoed.

De belangrijkste landen die het verdrag niet tekenen zijn de Verenigde Staten, Rusland, China, Pakistan, Brazilië, India, Israël en veel Arabische landen. In Europa hebben Polen, Finland en Turkije niet getekend.

Jody Williams, die in 1997 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg voor haar campagne tegen landmijnen, deed gisteren een oproep aan de komende Amerikaanse president Barack Obama om het verdrag ook te tekenen. „Obama werd gekozen door verandering en hoop te beloven. Maar dat zijn slechts woorden. Wij willen actie”, aldus de Amerikaanse activiste tijdens een betoging in Oslo.

Minister van Buitenlandse Zaken Jonas Gahr Store van Noorwegen, het land dat de onderhandelingen over de conventie mede initieerde, zei dat landen als de VS, China en Rusland „er bij zouden moeten zijn”, omdat hun afwezigheid „de effectiviteit van de conventie zeker beperkt”. (AP)