Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Oorlog

Politiek als poppenkast

In de VS leeft de politiek ook in de winkelschappen. ‘Action hero’ Barack Obama staat er sereen te zwijgen, maar met hetzelfde charisma als the real thing.

Barack Obama: 'Eindelijk een actiepop waarin we kunnen geloven.'
Barack Obama: 'Eindelijk een actiepop waarin we kunnen geloven.'

De echte Obama was elke avond op televisie, de andere kwam ik maar één keer tegen, bij de kassa van een boekhandel in Las Vegas.

Niet de gok- en glitterstad in de woestijn van Nevada, wel te verstaan, maar een afgebladderd gehucht in New Mexico op de grens van bergen en prairie. Hij stond er stokstijf bij, maar er ging onmiskenbaar eenzelfde charisma van hem uit als van the real thing, en zijn ogen brandden met dezelfde messianistische energie. Alleen, hij was een stuk kleiner, er kwam geen woord uit, en hij zat opgesloten in een kartonnen doosje.

Je kon erop wachten. De Barack Obama Action Hero. Al ruim voor de verkiezingen, toen de kandidaat nog van staat naar staat vloog om zijn euforische aanhang te vragen of die fired up en ready to go was, stond zijn plastic beeltenis al sereen te zwijgen in etalages en naast kassa’s. Ook van zijn rivalen John McCain en, uiteraard, Sarah Palin, verschenen poppen in de winkelschappen, maar Obama was de enige die de tekst meekreeg: ‘Eindelijk een actiepop waarin we kunnen geloven.’

Het is een vermakelijke Amerikaanse gewoonte. Zelfs als het politieke conflict zo hoog oploopt dat de spanning te snijden is, biedt het pact tussen politiek en commercie uitkomst. Je ziet het in Nederland nog niet voor je (Balkenende op een VOC-schip? Misschien toch eerder Bos? Of Rita Verdonk?) maar George Bush prijkte nog tijdens het dieptepunt van de Irak-oorlog als action hero in de schappen, in vliegeniersuniform, even gekoesterd en verguisd als het origineel. Op de kinderafdelingen van sommige Amerikaanse boekwinkels zijn poppen en boekjes te krijgen van een hele reeks geslaagde en min of meer mislukte presidenten – een constante herinnering aan de democratische belofte die het land zijn jeugd voorhoudt.

Het winkelpersoneel met mini-Barack op de toonbank – een liberal enclave in een stadje dat er verder vooral trots op was dat een experiment met parkeermeters was mislukt, omdat niemand betaalde – was er apetrots op dat het al kon pronken met de aanstaande president. Impliciete boodschap: deze boekhandel, vol anti-Bush-boekjes, deugt. Bij de koopjesgigant om de hoek mochten ze de boekjes over Sarah Palin dan hoger in het rek zetten, in de republiek der letteren blikte Obama al fier de toekomst in, zijn ogen gericht op het beloofde land voorbij de kassa.

Buiten fladderden toen nog wel volop de ouderwetse politieke posters en biljetten. Want het mag Amerika zijn, met plastic alleen kom je er niet.