'Vandaag is mijn dag'

Filmmaker Frans Bromet (64) was deze week eregast op het documentairefestival IDFA. Hij is getrouwd, heeft drie kinderen, zes kleinkinderen en woont in Ilpendam. „Ik droom opeens van leuke reisjes naar exotische oorden.”

Donderdag 20 november

Vandaag begint het IDFA 2008. Voor het eerst draait er werk van mij (ons, alle medewerkers van Bromet & dochters). Het is meteen een retrospectief van vijftien films en programma’s. Heel trots zijn we.

Voor vertrek de mail even bekeken en daar is het zoveelste onheilsbericht uit Hilversum: er zijn twee nieuwe programmavoorstellen afgewezen. Hoewel er de laatste anderhalf jaar al minstens vijftien mooie programmavoorstellen bij verschillende omroepen zijn gesneuveld, krijg ik bij elke nieuwe afwijzing een dreun. De toekomst wordt steeds onzekerder.

De eerste voorstelling die in het Bromet-retrospectief vertoond wordt, is: Late liefde: Jaap & Gré. Na afloop een q & a (ik beantwoord vragen uit het publiek), meteen daarna door naar een Vipborrel, met aansluitend de openingsvoorstelling van het IDFA met de meesterlijke film Episode 3 Enjoy poverty van Renzo Martens.

Na de film weer terug naar de Viproom. Ik maak een blunder: ik raak in gesprek met een dame, mij vagelijk bekend voorkomend uit m'n VPRO-tijd. Ik vraag haar of er nog steeds zo’n slechte leiding is bij de VPRO-tv. „Hoe bedoel je?”, vraagt ze mij. „Nou, Frank W. en de directeur, die witte krullenbol.” „Oh,” zegt ze, „ik ben ook directeur bij de VPRO”. Ik: „Oh, sorry, jou bedoelde ik niet, hoor”. Ik zak even door de grond en zij maakt dat ze weg komt.

Vrijdag

Weer vroeg op, want om 10.00 uur een voorstelling in het kader van het Bromet-retrospectief. Een Buren-aflevering en Het water komt in Tuschinski 4. Weer een q & a.

Als er even niets te doen is, gaan Anita (mijn echtgenote) en ik even chillen bij Arti. Een lekkere, rustige plek in het gewoel van de stad en het festival. Op de bovenverdieping vindt de filmmarkt ‘Docs for sale’ plaats. Daaraan doen we ook mee met vier films.

’s Middags vertoning van onze films De Noord 20-29 en De lijsttrekkers van 2002. Er zijn zeker vijftig toeschouwers onder wie Fred Teeven, kamerlid van de VVD en voormalig lijsttrekker van Leefbaar Nederland. Ondanks het feit dat ik hem in de film stevig aanpak en hem als een lichtgewicht kwalificeer, komt hij naar me toe om te zeggen dat hij genoten heeft. Dat is klasse. In televisieland ken ik verschillende hogere functionarissen die bij de geringste publieke kritiek onmiddellijk roepen: „Die Bromet moet ik niet meer”.

Na de voorstelling een biertje gaan drinken. Ik sta rustig te praten, totdat Ally Derks, de grote vrouw van het festival, een beetje nerveus op mij afkomt. „Frans, je moet me even helpen. In de ‘Talk of the Day show’ is Garry Kasparov niet op komen dagen, zou jij in zijn plaats geïnterviewd willen worden door Daphne Bunskoek en Sophie Hilbrand?” Dat offer wil ik graag brengen, tenslotte ben ik Ally veel verschuldigd voor mijn promotie tot eregast van het festival. Razendsnel wordt er een voorgesprekje gehouden tussen Daphne en mij, alles lijkt onder controle en dan verschijnt Kasparov alsnog en gaat mijn interview in rook op.

Zaterdag

Vandaag wordt mijn dag. ’s Ochtends vroeg vertoning van Gedeelde kinderen. Minstens honderd toeschouwers in de zaal onder wie de hoofdpersonen uit de film. Moedig, want na de uitzending negen maanden geleden zijn ze overstelpt met negatieve reacties op hun manier van opvoeden. Deze keer worden ze in hun waarde gelaten.

Meteen daarna naar de Escape discotheek waar ik een masterclass zal geven. Tot m’n onuitsprekelijk genoegen treedt Raoul Heertje als ceremoniemeester op. In de tijd dat hij nog een verlegen onopvallende jongen was, is hij een tijdlang mijn camera-assistent geweest en hoewel hij weinig van techniek wist, kon ik het bijzonder goed met hem vinden. De zaal loopt helemaal vol, ik schat zeker tweehonderd mensen. Raoul opent onmiddellijk met een paar rake stand-up grappen en de stemming zit er meteen in. De chemie is perfect, Raoul en ik zijn in no time een komisch duo.

Na de masterclass meteen door naar de première van De grens van Frans Bromet, een film van David de Jongh over mij. De zaal zit nu stampvol, uitverkocht. De vertoonde eindversie zie ik voor het eerst. De film is vermakelijk en ontroerend, precies wat een goede film onderscheidt van een slechte. De zaal lijkt ook erg enthousiast, een lawine van aandacht dendert over me heen.

Zondag

M’n eerste q & a van deze dag is pas om 13.30 uur, dus een rustig begin. Bij het manoeuvreren van de auto rijd ik een zijraam aan diggelen. Overal glasscherven.

De eerste voorstelling met daarin Verbonden: Ria en Tina en Eerwraak zit bijna vol. Weer heel veel enthousiaste reacties. Aan het eind van de middag rondgehangen op Docs for Sale. Kopers uit de hele wereld bekijken talloze docu’s uit de hele wereld. Tijdens het ‘happy hour’ word ik aangesproken door een programmeur uit Nieuw Zeeland en filmmakers uit China, de VS en Canada. We wisselen kaartjes en flyers van onze films uit. Dit soort zakelijke gesprekjes gaat me nooit makkelijk af.

’s Avonds worden er een paar andere films van me vertoond voor een propvolle zaal. Heerlijk om het publiek te horen reageren op de kleinste nuances. Dat is toch wel een verschil met vertoning op de beeldbuis.

Thuis gekomen de mail bekeken, een schokkend bericht. M’n oude vriend van de middelbare school Arie Sneeuw, die ook nog een korte mondelinge bijdrage levert in David de Jonghs film over mij en die ik al tientallen jaren uit het oog was verloren, ligt op sterven na een herseninfarct.

Maandag

Al vroeg begonnen om de glasscherven bij elkaar te vegen. Om 10.00 uur in Tuschinski voor een vertoning van twee Buren-afleveringen en Achter slot en grendel: Jacqueline over een vrouw die haar man vermoord heeft.

Na de voorstelling afgesproken met Vincent Mentzel voor een foto bij dit dagboek. Leuke man nog steeds (ooit heb ik hem samen met Rik Zaal geportretteerd in ‘Zaal over de vloer’). Waar ik ook ben, iedereen is vriendelijk en de vraag ‘eindelijk gerechtigheid?’ wordt me telkens opnieuw gesteld. En elke keer geef ik hetzelfde antwoord: „Ja.”

Een paar uur later ben ik weer bij Docs for sale. Olivia, één van onze medewerksters, steun en toeverlaat, heeft de taak op zich genomen om de oriënterende gesprekjes te voeren. Het gaat haar veel makkelijker af. Een vertegenwoordiger van een Italiaans filmfestival en een Noors festival tonen belangstelling voor Het water komt. Ik droom opeens van leuke reisjes naar exotische bestemmingen, hier en daar ook een masterclass gevend.

Om de uitzending van ‘De grens van Frans Bromet’ in Het uur van de wolf te kunnen zien, gaan we vroeg naar huis. Ik weet nog steeds niet goed wat ik van de getoonde interpretatie van mijn persoon vind.

Dinsdag

Vandaag geen q & a’s, dus heb ik tijd om een paar lopende zaken te regelen. M’n gebroken autoruit moet gerepareerd worden en ik moet een aantal mailtjes beantwoorden. In Trouw word ik als grote zeurpiet afgeschilderd. Ik kan er tegen onder de omstandigheden. M’n leven is in één week totaal veranderd, van een tobberige, zich miskend-voelende twijfelaar ben ik opeens een menslievende, succesvolle optimist geworden. Hoe lang zal dit duren?

Woensdag

Op weg naar IDFA pech onderweg. Het programma, waarin onder andere Het drielandenpunt, wil ik graag zelf inleiden. Ik bel om m’n vertraging te melden en de zaal wacht (gelukkig maar 5 minuten) tot ik er ben. Er wordt veel gelachen.

Na de voorstelling heb ik tijd om de Wegenwacht te bellen en mijn invalidenvoertuig te laten repareren. Anita, die mij tot dan toe altijd vergezelt, heeft voor het eerst tijd om een film in het programma te bekijken. Ze geniet van een film over modeontwerper Valentino, terwijl ik op de Wegenwacht sta te wachten. Invalide ben ik niet, maar zo’n voertuig is in de stad erg handig, je kunt overal gratis parkeren, zelfs op het trottoir.

Op naar een borrel aangeboden door iets of iemand uit Israël. Ik maak kennis met een aantal Israëlische televisiemensen, wie weet of daar iets uit gaat komen. Daarna rennen we naar de q & a van Het water komt. Het begint al een soort routine te worden, maar blijft erg leuk.

Donderdag 27 november

De laatste dag van dit dagboek, maar niet de laatste dag van het IDFA. Om een uur of drie weer naar Amsterdam voor een interview op kanaal 4 van de Iranese televisie. Daarna de vertoning van Een tip van de sluier met een q & a. Deze film uit 1980 blijkt nog erg de moeite waard te zijn, ondanks een paar licht tenenkrommende fragmenten. Veel vooral jongeren in de zaal amuseren zich bijzonder met de jaren zeventig problematiek van de film.

Na de vertoning nog even geborreld en daarna naar huis om ’s nachts dit dagboek af te maken.

Als ik de balans van de week opmaak, hebben we heel veel aandacht gehad, de banden met vele oude vrienden en collega’s weer eens aangehaald, uitverkochte zalen getrokken, twee uitnodigingen voor filmfestivals ontvangen en belangstelling gehad uit Israël, Iran, Nieuw Zeeland, Noorwegen, Zwitserland, Italië en Amerika.

Ik ben moe en voldaan, morgen maar eens uitslapen.