Tienermusical is overal, behalve op Broadway

High School Musical is een multimediaal en internationaal kassucces. De eerste bioscoopfilm en de eerste Nederlandse theaterversie zijn op komst.

De man die High School Musical heeft bedacht, wilde eigenlijk dat het een Broadwaymusical zou worden – en dat is zo ongeveer het enige dat hem nog niet is gelukt. Maar verder heeft Bill Borden geen reden tot klagen, want zijn project is een goudmijn. Met films, dvd’s, cd’s, downloads, boeken, merchandisingpakketten en theatertournees werden binnen enkele jaren miljoenenwinsten geboekt. Nog nooit was een musical zo snel zo lucratief.

Het succes heeft veel te maken met het feit dat High School Musical is gemaakt voor zes- tot vijftienjarigen van wie de meesten tot dusver onbekend waren met het musicalgenre. Voorgangers als Grease en Fame mikten op een iets oudere leeftijdsgroep en dateren alweer van dertig jaar geleden. HSM is voor kinderen veel herkenbaarder. Niet voor niets zijn er wereldwijd al meer dan drie miljoen dvd’s en anderhalf miljoen cd’s verkocht.

High School Musical is een paar jaar geleden verzonnen door de Amerikaanse filmproducer Bill Borden die vaak met zijn kinderen naar oude musicalfilms keek en daardoor op het idee kwam een nieuwe te maken. Het moest iets worden, vond hij, tussen de Romeo and Juliet-verfilming van Franco Zeffirelli en West Side Story. Zonder script of songs benaderde hij diverse filmstudio’s. „Dit wordt een grote hit op Broadway,” zei hij steeds, „en dan willen jullie er een film van maken. Dus laten we eerst de film maken.” Maar niemand zag er iets in, tot Borden bij het tv-station Disney Channel aanklopte. Ook daar durfde men een bioscoopfilm niet aan, maar het risico van een tv-film leek te overzien. Een budget van 4,2 miljoen dollar is voor Amerikaanse begrippen uiterst bescheiden.

Toen pas werd er een script geschreven: over een jonge basketbalheld en een studieus meisje die graag auditie willen doen voor de jaarlijkse schoolmusical, maar alle twee onder druk staan van hun vriendjes en vriendinnetjes om daar niet aan te beginnen. Elf verschillende auteurs en componisten leverden de liedjes. De regie werd toevertrouwd aan Kenny Ortega, die eerder de energieke choreografieën had ontworpen voor de film Dirty Dancing.

In januari 2006, vlak voordat de film voor het eerst zou worden uitgezonden, zette Disney alles op alles om zo veel mogelijk kijkers te trekken. Op de site van Disney Channel werden alvast een paar songs gezet. Affiches op abri’s verwezen naar het webadres waar men die nummers – voorlopig gratis – als MP3-bestanden kon downloaden. Op het kanaal zelf werden vooraf al clips vertoond. De cd kwam anderhalve week voor de uitzending op de markt. En meteen na de uitzending was er een site met de zangteksten, waardoor kijkers konden meedoen aan een karaokeshow die in het teken van High School Musical stond.

De soundtrack werd de best verkochte cd van het jaar. De twee hoofdrolspelers Zac Efron en Vanessa Hudgens werden sterren die prompt miljoenengages konden eisen voor hun volgende filmrollen. Anderhalf jaar later maakte Disney een vervolgfilm. Beide films verschenen in Nederland alleen op dvd. Pas de derde (High School Musical 3: Senior Year) is een bioscoopfilm, in Nederland vanaf 10 december te zien.

Ook een theaterversie was er al snel. „Ik dacht: laten we maar opschieten”, zei Disney’s theaterdirecteur Steve Fickinger in een interview met National Public Radio, „want als we de gebruikelijke twaalf of achttien maanden nemen om zo’n show te laten schrijven en voor te bereiden, is de koorts misschien alweer over.” Die zorg bleek achteraf overbodig, maar Disney besloot wel een afwijkend parcours te volgen. De show werd niet geënsceneerd in een vast theater op Broadway, maar meteen als tourneeproductie opgezet. Broadway is niet de aangewezen plaats om veel kinderen te trekken, luidde de redenering. En het werkte. Voorts verleende Disney al meteen licenties voor schoolvoorstellingen van High School Musical. Bij andere musicals wordt meestal pas vele jaren later toestemming gegeven voor amateurproducties.

Het theaterbedrijf van Joop van den Ende maakt een Nederlandstalige versie, maar de populairste songs worden in het Engels gezongen omdat ze de doelgroep in die taal het meest vertrouwd in de oren klinken. De tournee begint op 10 januari en is voorlopig gepland tot half juli.

Het succes is nog niet te stuiten. Intussen wordt bij Disney al gewerkt aan een vierde HSM-film. Met nieuwe acteurs, want de bestaande sterren zijn nu te oud.