Quilts op spektakeltentoonstelling

Tentoonstelling‘Where it’s at’, Navid Nuur t/m 4 januari 2009; ‘Een Twee Veel’, Joëlle Tuerlinckx, t/m 1 februari 2009; ‘Quilts’ t/m 29 maart 2009 in het Fries Museum, Turfmarkt 11, Leeuwarden. Di-zo 11-17u., 25 december en 1 januari gesloten. Inl.: 058 2555500 / friesmuseum.nl ***

Drie tentoonstellingen zijn er momenteel te zien in het Fries Museum, druk is het vooral op de grootste van de drie: Quilts - kunst met een Q. Van onder tot boven hangen acht zalen vol met dekens. Quilten wordt sinds de negentiende eeuw in Friesland uitgeoefend en nam een vlucht na een quiltprijsvraag van het weekblad Margriet in 1972. Het is een spektakeltentoonstelling: ronddraaiende textielen creaties, jurken op poppen, op quilts geïnspireerde serviezen, Sinterklaas, Holly Hobby, hondenjakjes en doe-het-zelfhoekjes.

Rustiger is het in de aangrenzende witte kabinetjes. Met cryptische tekstwerken en ruimtelijke ingrepen richtten Navid Nuur en Joëlle Tuerlinckx elk een solopresentatie in. Hun subtiel ogende installaties nemen waarneming en andere ‘wezenskenmerken’ van de kunst onder de loep.

Nuur is een rijzende ster. Vorig jaar werd hij ontdekt door het Haagse Stroom waarna uitnodigingen voor exposities elkaar opvolgden. De jonge Iraanse Hagenaar doet ingrepen in ruimtes, spelend met perceptie en schaal. In Leeuwarden bouwde hij muurtjes van gipsplaten en groene oaseblokken die wel iets doen met de ruimte, maar waar je ook weer net niets mee kunt. Hij stelt bouwplaten beschikbaar waarmee je zelf je eigen ‘Nuur’-muurtje kunt knutselen om een ruimte in verwarring te brengen. Op de grond tekende hij nummers en legde er een stift bij: wie durft, mag de stippen verbinden.

Joëlle Tuerlinckx deelt deze humoristische benadering van exposeren. Net als Nuur becommentarieert Tuerlinckx het museale. Genummerde en gesigneerde posters met de opdruk ‘Maak hier een gat’ slingeren rond als ‘gebruiksaanwijzingen’ en zijn tegelijk kunstwerken. Kopieën, instructies, originelen – het loopt allemaal door elkaar heen.

Quiltster Trijntje van der Wal deelt die laatste gedachte. Volgens haar kunstenaarsstatement stelt zij de schijnbare werkelijkheid aan de orde, door fragmenten ervan uit te lichten en te herinterpreteren. Dit verbeeldt ze met viscose, garens, verf en bont. Ook de lappen van andere eigentijdse quilters tonen een ‘expressieve lijnvoering’ in plaats van de zus-en-zo-steek van vroeger. De moderne kunst heeft zijn intrede gedaan in de quiltwereld. Dat de resultaten van de deze kunst (oaseblokken, liniaals, quilts) meer zijn dan het materiaal moet blijken uit de teksten.

Je zou het ‘auteurskunst’ kunnen noemen: zonder uitleg van de auteur over zijn gedachtes blijft de betekenis onduidelijk. Dat is een bewuste raadselachtigheid, om de kijker te dwingen zijn best te doen.