Gezin als hoeksteen 2

Nina Schuilwerve heeft geleerd dat het kerngezin zoals wij dat kennen pas in de 18de eeuw is ontstaan. Dat is niet in overeenstemming met antropologische bevindingen en de oudste wereldliteratuur.Reeds in 1951 concludeerden Ford en Beach: In gemeenschappen van de mens heeft de meerderheid van de mannen op een gegeven tijdstip slechts één enkele vrouw. Dus de meeste mensen leven in feite monogaam, hoewel de meerderheid van de gemeenschappen het toestaat dat een man meer dan een vrouw heeft, zolang hij die kan onderhouden.” Maar: Het blijkt dat er zowel bij mannen als bij vrouwen een sterke neiging bestaat om andere sekspartners te zoeken. Dat gebeurt zelfs in samenlevingen waar dergelijke relaties als overspel worden beschouwd en zwaar bestraft.” Ook het boek `The evolution of human societies` (2000) meldt dat in nagenoeg alle gemeenschappen het gezin (the family) de kleinste sociale eenheid is.Bij de meeste vogelsoorten vormen mannetjes en vrouwtjes gezinnen. De meeste vogelsoorten zijn monogaam - zonder inzicht in procreatie. Monogaam” betekent hier dat de meeste individuen één partner hebben en dat ze naar de buitenwereld demonstreren wie hun partner is. Bij veel monogame soorten komt overspel voor. Dat is juist géén tegenstelling. Je moet immers een vaste partner hebben om overspel te kunnen plegen (monogaam is niet hetzelfde als trouw). Bij veel monogame soorten zien we inspanningen van het ene individu om overspel van zijn of haar partner te verhinderen. Daarnaast zijn er polygyne vogelsoorten, zoals kippen. Iedereen gaat ervan uit dat verschillen in voortplanting bij dieren erfelijk zijn.De naaste verwanten van de mens, de mensapen, zijn niet monogaam, maar promiscue of polygyn. Sinds de afsplitsing van de lijn van de mens, zo`n 6 miljoen jaar geleden, is bij onze voorouders vaderzorg ontstaan. Mensenbaby`s met hun grote brein zijn hulpeloos, terwijl pasgeboren chimpansees al van alles kunnen. Bij de mens is de zorg voor de kinderen veel zwaarder; door vaderzorg kon een paar de competitie met alleenstaande moeders winnen. Maar dan moet de man er wel op kunnen vertrouwen dat de kinderen van zijn vrouw ook van hem zijn. Ik denk dat daardoor verliefdheid en jaloezie in de evolutie van de mens ontstaan zijn. De mens is nu een monogame diersoort; dit is een feitelijke en geen morele uitspraak. In Nederland heeft 80 procent van de volwassenen een erkende partner, en de omgeving weet wie bij wie hoort”. Dat is het gebruikelijke patroon bij de mens, maar het is raar om te zeggen dat monogamie bij de mens erfelijk zou zijn, omdat monogamie verwijst naar een relatie. Wel zijn verliefdheid en jaloezie deels erfelijk. Als er in een samenleving ongeveer evenveel mannen als vrouwen zijn, is monogamie de uitkomst. Dat geldt ook als de samenleving polygyne verbanden toestaat, wat de meeste samenlevingen doen.Het is merkwaardig dat men nog denkt dat het gezin een product van de 18de eeuw is, omdat de kenmerken van het monogame gezin al voorkomen in de oudste literatuur. In het begin van het Gilgamesh-epos staat dat jonge stellen niet accepteerden dat de vorst (Gilgamesh) het droit du seigneur uitoefende (dat de vorst het recht op de eerste huwelijksnacht nam). De Ilias gaat over de wrok van Achilles, omdat de opperbevelhebber Agamemnon zijn geliefde meisje had afgepakt. En de Odyssee gaat over de man die jarenlang probeert naar zijn vrouw en zoon terug te keren, en over de liefde, trouw en toewijding van zijn vrouw, Penelope.