Dat CDA hard is, wordt niet zo hard geroepen

Wordt in het CDA weleens gesproken over integratie van allochtonen? Jazeker. Maar niet heftig. Want het onderwerp ligt gevoelig.

De integratiespecialist van de CDA-fractie zal je niet horen zeggen dat je Marokkaanse probleemjongeren moet „vernederen”, zoals PvdA’er Hans Spekman deed. Of dat je ouders moet terugsturen naar het land van herkomst als hun kinderen over de schreef gaan, zoals PVV-leider Geert Wilders wil. „Dat zullen we nooit roepen. Maar wij hebben wel de taakstraffen in de buurten bedacht”, zegt CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg.

Bij coalitiegenoot PvdA woedt een heftig integratiedebat, dat oplaaide na het vertrek van minister Ella Vogelaar. Bij het CDA is het rustiger. Stelregel van de partij bij de aanpak van integratie van allochtonen is: ‘hou het hoofd koel maar het hart warm’. Het is een andere toon dan bij andere partijen. „Wees welkom, neem je verantwoordelijkheid, doe mee met Nederland”, zei Petra van de Burg van het Wetenschappelijk Instituut (WI) van het CDA dinsdag bij de presentatie van het rapport Integratie op waarden geschat. Ze voegde er wel aan toe: „Of trek je conclusies.” Want de essentie bij het CDA is niet anders dan bij veel andere partijen: kansen bieden, excessen hard aanpakken en een streng immigratiebeleid voeren.

Het CDA krijgt vaak het verwijt afwezig te zijn in het integratiedebat. Het is een verwijt dat ook uit de eigen achterban komt: van de jongeren van het CDJA. „Er is een gebrek aan visie op dit onderwerp, er is geen goed overkoepelend verhaal”, zegt CDJA-bestuurslid Geert Meijering. Hij vindt dat er in de partij te weinig debat is over de christendemocratische visie op de integratie. „Iedereen wil criminaliteit en andere uitwassen hard aanpakken, maar hoe kunnen we als christendemocraten onderscheidend zijn? Dat moeten we veel duidelijker maken.” De culturele verschillen, bijvoorbeeld tussen het christendom en de islam, zou de partij veel scherper moeten durven benoemen. Meijering: „We zijn natuurlijk als partij voor de vrijheid van godsdienst. Maar het in praktijk brengen van gevaarlijke geloofsovertuigingen moet je wel verbieden.”

De CDJA’er bespeurt in zijn moederpartij een enige angst om een scherp debat te voeren. „Integratie ligt gevoelig. Het kan mensen verdelen, en dus ook een partij verdelen.” Maar die angst is onterecht: „Het partijleiderschap van Balkenende staat niet ter discussie. Dus een heftig debat levert geen gevaar op.” Het WI-rapport is een goede aanzet, zegt hij.

De Westlandse burgemeester Sjaak van der Tak, die in 2003 en 2004 een CDA-integratiecommissie voorzat, vindt dat er wel goed in zijn partij wordt gedebatteerd. Maar dat neemt volgens hem niet weg dat er door zijn partij meer concrete maatregelen moeten worden genomen. „Niet steeds blijven roepen dat we probleemjongeren strenger willen aanpakken, maar het daadwerkelijk doen.” Burgemeesters meer mogelijkheden geven om gebiedsverboden op te leggen, bijvoorbeeld, of ouders verplicht naar een opvoedcursus sturen. „Integratie blijft één van de grootste maatschappelijke thema. Het moet niet door de kredietcrisis ondersneeuwen.”

Het CDA is wel degelijk scherp in zijn stellingname, zegt fractiespecialist Van Toorenburg. „Maar dat schreeuwen we niet van de daken. En we roepen niet allerlei onhaalbare dingen, want dan hou je de samenleving voor de gek. Dus halen we niet zo vaak de voorpagina.”

De scherpe kant komt naar voren in het recente WI-rapport dat is afgestemd met de fractie. Zo moeten er nieuwe eisen bij huwelijksmigratie komen. ‘Importbruiden’ zouden alleen naar Nederland mogen komen als ze al een vervolgopleiding hebben afgerond. „Wij leggen een koppeling tussen integratie en immigratie. Er komen te veel kanslozen naar Nederland”, zegt Van Toorenburg. Zo wil het CDA de problemen op de lange termijn aanpakken.

Dat dit kabinet er nog niet in slaagt de integratie goed aan te pakken, lijkt het CDA maar weinig te raken. Dat komt omdat het binnen het kabinet vooral een PvdA-issue is, want die partij levert de minister van Wonen, Wijken en Integratie (Eberhard van der Laan) en de staatssecretaris die over de immigratie gaat (Nebahat Albayrak). Maar ook is het CDA niet zo sterk vertegenwoordigd in de grote steden. Het CDA, zo stelt CDJA’er Geert Meijering voert het integratiedebat „in veilige havens als Drachten, Raalte en Middelburg”.