Terreur nieuwe stijl in India

Aanslagen als in Mumbai hebben meer en meer een inheemse, Indiase, signatuur.

Een nieuwe generatie moslimterroristen staat op. Ze voelen zich achtergesteld.

India heeft een groot incasseringsvermogen. Alleen al dit jaar vielen meer dan 250 doden bij zorgvuldig voorbereide bomaanslagen in onder andere Jaipur, Ahmedabad, New Delhi en in Assam.

En ook Mumbai, het financiële zakencentrum van het land, is in de afgelopen jaren meermalen het doelwit geweest van gecoördineerde terreur. In de zomer van 2006 kwamen meer dan tweehonderd mensen om bij zeven bomaanslagen op forenzentreinen en spoorwegstations.

Maar deze keer is anders. Onheilspellender. Deze keer zijn er geen bommenleggers aan het werk geweest. Op de voorpagina van de The Times of India was gisterochtend een foto te zien van een jongeman in een zwart T-shirt met een blauwe rugzak aan zijn schouder, rennend over een balustrade. De trek op zijn gezicht is verbeten, hij heeft een automatisch geweer in zijn handen.

Mogelijk zijn hij en een aantal van zijn mededaders woensdagavond met kleine boten komen aanvaren – en zijn ze daarna begonnen met hun nauwkeurig uitgestippelde terreurtocht door de stad. Als ware commando’s hebben ze hun doelen gekozen. Heel bewust hebben ze deze keer ook de westerse toeristen, zakenlieden en diplomaten in de dure hotels als doelwit genomen.

Hoe is dit in hemelsnaam mogelijk in een zo vaak door terreur getroffen land? Die vraag zal nu (opnieuw) worden gesteld.

Minister van Binnenlandse Zaken Shivraj Patil vloog vlak na de aanslagen met spoed naar Mumbai. Minister Kamal Nath van Handel sprak al geruststellende woorden: dit zal de buitenlandse investeringslust in India niet extra aantasten. Dit soort rampzalige dingen gebeuren nu eenmaal ook in New York en in andere steden in de wereld, zei hij tegen het persbureau Reuters.

Misschien krijgt Nath gelijk, maar voorlopig is in Mumbai nog geen plaats voor optimisme. De aandelenbeurs, al zwaar in depressie door de mondiale financiële crisis, hield de deuren gisteren gesloten. Het openbare leven in de stad is even tot stilstand gekomen. De psychologische dreun zal nog lang worden gevoeld.

De verantwoordelijkheid voor de aanvallen in Mumbai is opgeëist door een groepering die zich Deccan Mujahedeen noemt. Die naam klinkt analisten nieuw in de oren, maar het woordgebruik in de e-mails aan lokale media herkennen ze wel.

Vermoed wordt dat Deccan Mujahedeen een nieuwe verschijningsvorm is van de Indiase Mujahedeen, of een aftakking ervan. Die groepering heeft de bomaanslagen in onder andere Jaipur, Ahmedabad en New Delhi opgeëist. In e-mails heeft zij eerder ook gewaarschuwd voor nog meer aanslagen en aanvallen, uit protest tegen de ‘voortdurende onderdrukking en achterstelling van de moslimgemeenschap’ in India.

Het verontrustende voor de Indiase autoriteiten is dat de bomaanslagen van de laatste jaren, en ook de aanval in Mumbai, steeds meer een autochtoon Indiaas stempel dragen. Analisten veronderstellen nog wel steeds steun uit extremistische kringen in Pakistan en Bangladesh – premier Singh zei gisteren te vermoeden dat de daders per boot uit het Pakistaanse Karachi waren gekomen en waarschuwde zijn buurlanden dat India dit soort steun niet zou tolereren.

Maar de planning en uitvoering geschieden nu toch vooral in India zelf. In een e-mail heeft de Indiase Mujahedeen eerder dit jaar nadrukkelijk alle verantwoordelijkheid voor de aanslagen opgeëist – en buitenlandse hulp ontkend.

Met andere woorden: kennelijk is er in India zelf een nieuwe generatie opgestaan van moslimextremisten die bereid zijn tot het uiterste te gaan. Zij vinden dat hindoes worden voorgetrokken in India – en moslims worden achtergesteld.

De afgelopen maanden vonden er, bijvoorbeeld in Kashmir naar aanleiding van de bouw van een hindoetempel, al verscheidene rellen plaats waarbij ook doden vielen. Bovendien vinden de extremisten dat de Indiase regering de VS klakkeloos steunt, en niets doet aan de voortdurende discriminatie van moslims door de Amerikanen.

Tegelijkertijd geldt dat de Indiase autoriteiten daar geen antwoord op hebben. Ze zijn niet in staat de terreur te stoppen. In Mumbai kwamen zeker elf politiemannen om in vuurgevechten met de terroristen. Onder de slachtoffers zijn een politiecommissaris, een antiterreurspecialist en het hoofd van de terreurbestrijdingseenheid van de politie in de metropool.

Ondanks alle aanslagen is terreurbestrijding in India de afgelopen tijd inzet geworden van partijpolitieke verkiezingsstrijd. De hindoe-nationalistische oppositiepartij BJP heeft de door de Congrespartij geleide regering scherp aangevallen, omdat zij in haar ogen veel te ‘soft’ is als het gaat om moslimterreur. De Congrespartij zou bang zijn voor hard optreden uit angst voor stemmenverlies onder moslims.

Maar onlangs is gebleken dat terreurdaden niet alleen het werk zijn van moslimextremisten. Twee maanden geleden werden vijf mensen gedood toen een op een motorfiets bevestigde bom ontplofte op een markt in Malegaon, in Maharashtra, de deelstaat waartoe Mumbai behoort. Uit onderzoek is gebleken dat de daders gezocht moeten worden in hindoe-extremistische kring. De opgepakte hoofdverdachte is een hoge legerofficier.

Die ontwikkeling heeft geleid tot grote opwinding en tot verlegenheid bij de BJP. Oppositieleider Advani sprak over een politieke jacht op hindoenationalisten, en hij beschuldigde het opsporingsteam in Maharashtra ervan verdachten te hebben gemarteld.

Die aantijging werd eerder deze maand krachtig tegengesproken door het hoofd van het terreurbestrijdingsteam. „Er is absoluut geen sprake van politieke druk. We gaan op een professionele manier te werk”, zei Hemant Karkara. Hij is een van de politieofficieren die gisteravond werd doodgeschoten in Mumbai.