'Ook een overbekend liedje is elke keer anders'

De Amerikaanse improvisatiezanger Al Jarreau (68) krijgt vanavond in Eindhoven de Edison Lifetime Achievement Award. „Ik houd mijn ogen open en let op de details.”

Al Jarreau gisteren tijdens de repetitie in Hilversum Foto’s NRC Handelsblad, Vincent Mentzel Alwyn Lopez " Al" JARREAU (1940) Amerikaanse jazz-en popzanger repeteert met het Metropole Orkest in de Hilversumse studio. foto VINCENT MENTZEL/NRCH==F/C==Hilversum, 27 november 2008 Mentzel, Vincent

In de kleine lift op weg naar de repetitieruimte van het Metropole Orkest brengt zanger Al Jarreau uit Milwaukee bibberig wat opgevouwen papieren zakdoekjes naar zijn neus. „Ik ben een beetje brrrrr…”, zegt hij. Hij maakt een briesend niesgeluid waarbij hij cartoonesk zijn gezicht laat trillen. Voor de 68-jarige Jarreau die wereldberoemd werd met zijn expressieve mimiek en vocale improvisatie is ook het leven tussen zijn shows door een optreden. Vanavond wordt hem de Edison Lifetime Achievement Award overhandigd.

Even later zit hij op een net iets te kleine stoel op de gang te wachten op dirigent Vince Mendoza van het Metropole Orkest met wie hij de laatste compositiewijzingen zal doornemen voor het gezamenlijke optreden tijdens de uitreiking van de Edison Jazz/World Awards. De sleutel van de kleedkamerdeur is zoek en hij vermaakt zich met het vertellen van kleine verhaaltjes aan voorbijgangers. Zijn favoriete verhalen beginnen met ‘Toen ik een kind was…’, zegt hij. „We moesten de heuvel oplopen om naar school te gaan en de heuvel nog eens oplopen om thuis te komen”, zegt hij op gespeeld dramatische toon met pretlichtjes in zijn ogen.

Tijdens de repetitie met het orkest zit Jarreau op een krukje achter de dirigent, nippend aan een kopje thee, regelmatig zijn keel schrapend. Nummers die voorbijkomen zijn Jarreau’s grote doorbraak We’re In This Love Together, dat hij tijdens de uitreiking uitvoert met Trijntje Oosterhuis (Edison-winnares Jazz Vocaal) en Chick Corea’s jazzklassieker Spain. Jarreau zingt niet teveel tijdens de repetitie om zijn stem te sparen voor de komende concerten. Na afloop moet hij hartelijk lachen om de donkere gezichtjes in het Sinterklaas-snoepgoed dat hij van een van de muzikanten krijgt.

Eenmaal in de kleedkamer zegt Jarreau, zwarte broek, zwart honkbalpetje en een dunne grijze coltrui, dat hij vond dat de repetitie wel heel snel klaar was. „We hebben morgen een uitvoering!” Voor het optreden hebben de hem overbekende liedjes hier en daar een nieuwe invulling gekregen en hij wil zeker zijn dat hij op het juiste moment invalt. „We waren net pas begonnen, vond ik. Maar het is mijn probleem dat ik geen bladmuziek kan lezen. Voor mensen die dat wel kunnen, was dit vast voldoende.”

Al Jarreau won in vier verschillende decennia Grammy Awards in drie verschillende categorieën, pop, jazz en r&b, en is een van de meest gelauwerde, doorgewinterde vocalisten van de VS. Maar de muziek blijft hem verbazen, zegt hij. „Ik heb het lied After All in talloze situaties gehoord maar vandaag voor het eerst met een harp erbij. Dat was wonderschoon.” Op zijn vorige week verschenen nieuwe album Christmas zingt Al Jarreau lichtvoetige en soms swingende versies van kerstklassiekers als Gloria In Excelsis. De domineeszoon vond het een uitdaging om „juist aan liedjes die iedereen in zijn hart heeft gesloten iets van mezelf toe te voegen.”

Jarreau kan de liedjes in zijn repertoire duizenden keren uitvoeren en er met zijn karakteristiek scattende zangstijl, waarbij hij improviserend klanken uitstoot, bas- en drumgeluiden nabootst en melodieën zingt, steeds weer een nieuwe draai aangeven. „Ik houd mijn ogen open en let op de details. Misschien zit die vrouw in de gele jurk wel op de eerste rij en verandert dat mijn manier van zingen. Of zie ik de ober met glazen balanceren en denk ik ‘ooooh’…” Zolang hij het improviseren maar gedoseerd en met beleid doet. Want als het ontspoort „dan klink het als een explosie in een spaghettifabriek.”

28/11 21u Muziekcentrum Frits Philips Eindhoven; 30/11 20u Muziekcentrum Enschede.