Farmaceuten weren merkloos medicijn

Merkloze medicijnen uit de schappen houden kan de farmaceutische industrie miljarden opleveren. Dus dat doen ze ook, ontdekte eurocommissaris Kroes.

Farmaceutische bedrijven hebben veel te verliezen als hun patenten aflopen. Dan kunnen andere fabrikanten dezelfde medicijnen veel goedkoper op de markt brengen.

Grote farmaceuten kunnen creatief zijn in het dwarsbomen van fabrikanten die generieke geneesmiddelen op de markt brengen. Elke maand dat een goedkoop medicijn nog niet in de apotheken ligt, kan hun miljoenen opleveren. Om zicht te krijgen op deze schaduwwereld waarin de Europese concurrentieregels worden geschonden, stuurde eurocommissaris Kroes (Concurrentie) in januari inspecteurs op pad. Die deden bij diverse fabrikanten invallen. – deze week nog. Hun bevindingen worden komend voorjaar gepubliceerd. Maar de inspecteurs vonden zoveel bewijsmateriaal van methodes van farmaceuten om merkloze geneesmiddelen uit de markt te houden, dat Kroes besloot om niet op dat rapport te wachten.

Dus las zij vanmorgen voor uit documenten en e-mails die in beslag zijn genomen. Zo schrijft een farmaceut: „Ik denk dat we allemaal wel gesprekken hebben gehad over de vraag: hoe kunnen we fabrikanten van generieke medicijnen stoppen?” Een ander noteerde dat hij patentaanvragen aan het bedenken was „alleen om de beweegruimte van concurrenten te beperken”. Kroes zei dat het van de markt houden van een paar generieke geneesmiddelen tussen 2000 en 2007 in 17 EU-lidstaten de consument 3 miljard euro kostte.

Ze wilde geen namen noemen van medicijnen of fabrikanten zolang het onderzoek loopt. Maar ze hoopte dat de schrijvers van dit proza zichzelf herkennen en hun praktijken stoppen. „De Commissie zal niet aarzelen om rechtszaken te beginnen”, dreigde zij.

Er zijn invallen gedaan bij giganten als GlaxoSmithKline, Pfizer en Sanofi-Aventis. Ook zijn de ambtenaren van Kroes langs geweest bij fabrikanten van merkloze medicijnen als Sandoz en – deze week nog – het Israëlische bedrijf Teva. In 2005 legde de Europese Commissie AstraZeneca een boete van 60 miljoen euro op wegens het weren van bepaalde medicijnen.

In de Europese medicijnenmarkt gaat jaarlijks zo’n 214 miljard euro om, 430 euro per burger. Generieke medicijnen zijn meestal 20 tot 25 procent goedkoper, oplopend tot soms wel 80 procent.

Kroes schetste de vertragingstechnieken die fabrikanten gebruiken als ze merkloze geneesmiddelen willen blokkeren. Zo had een farmaceut voor één medicijn 1.300 patentaanvragen ingediend. Ook het aanspannen van rechtzaken tegen fabrikanten van merkloze medicijnen blijkt een veelgebruikte tactiek. Farmaceuten verliezen die meestal, maar deze zaken lopen jarenlang. Al die tijd mag het merkloze middel niet worden verkocht. Tot slot zijn er de betalingen aan de makers van merkloze medicijnen. Dat werkt zo: „Stel, ik weet dat jij mijn tuin gaat binnenkomen. Dan geef ik jou wat geld, zodat jij nog een poosje wegblijft uit mijn tuin.”