Een ledarmatuur met de juiste kleurtemperatuur

Philips wil de wereld veroveren met ledlicht in een designjasje. In plaats van lampen verwisselen we kleuren.

Regeren is vooruitzien. Als grootste lampenfabriek ter wereld weet Philips dat ledlampjes (light emitting diodes) zuiniger, handzamer en betrouwbaarder zijn dan gloeilampen, spaarlampen en halogeenverlichting. Maar omdat een ledlampje twintig jaar meegaat, valt er geen droog brood te verdienen met de vervangingsmarkt. Vandaar dat Philips twee jaar geleden het bedrijf PLI in het Vlaamse Kontich kocht, producent van het armaturenmerk Massiva.

Er zijn weinig grote, bekende merken die armaturen maken – op wat Italiaanse designnamen na. De nieuwe bedrijfspoot Philips Luminaires zou daarom wel eens groot kunnen worden, denkt directeur Allard Bijlsma. Zijn optimisme is mede gebaseerd op de verkoopcijfers van de LivingColors-lamp: een bol met ledverlichting die alle kleuren van de regenboog kan projecteren. Van deze LivingColors-lampen werden in vijf landen 250.000 exemplaren verkocht, terwijl Philips oorspronkelijk op 60.000 stuks rekende.

De markt voor armaturen is anders dan die van lampen, zegt Bijlsma. Philips Luminaires wordt een soort modebedrijf, dat elk half jaar met nieuwe productlijnen op de markt moet komen. Klanten kopen niet eens per jaar een nieuwe gloeilamp, maar zoeken nieuwe designlampen omdat ze gaan verhuizen of hun huis opnieuw inrichten. Dat betekent dat Philips Luminaires de stap maakt naar de interieurwinkels en de lichtspeciaalzaken. De verwachtingen voor het buitenland zijn hooggespannen. In China worden honderden winkels ingericht om consumenten klaar te stomen voor ledverlichting.

Deze maand is de nieuwe Ledino-serie te koop. Het zijn armaturen tussen de 69 euro (instapmodel) en 550 euro (een chique, hangende lamp). De lichtbron heeft de vorm van een puck; een platte schijf van nog geen drie centimeter doorsnede. Daardoor kunnen de lampen strak vormgegeven worden, op het sobere af. Een beetje zakelijke uitstraling past bij de nieuwe techniek, zegt producent Philips.

Hoewel led weinig restwarmte produceert zijn sommige lampen toch behoorlijk warm, zoals de chromen uitvoering van de Ledino-tafellamp. Maar de grootste uitdaging van led is het bereiken van de juiste kleurtemperatuur. Die bepaalt voor een groot gedeelte de sfeer in de kamer.

In de auto-industrie wordt ledverlichting al gebruikt in koplampen: het is wit licht, dat te kil is voor gebruik in knusse huiskamers. Binnenshuis houden we van warmer licht. De meeste lampen zitten zo rond de 2.700 kelvin, de eenheid voor lichttemperatuur. De ledlampen van de Ledino-serie zijn iets feller, rond de 3.000 kelvin. Volgens Philips is dat ‘warm’ genoeg voor de huiskamer.

Maar in tegenstelling tot andere technieken veranderen ledlampjes niet van kleur als je het licht dimt. Daardoor zullen veel mensen de Ledino nog steeds als vrij fel ervaren, omdat ze bij een draai aan de dimmerknop een soort kaarslicht verwachten. De volgende generatie Philips-armaturen krijgt waarschijnlijk eigenschappen van de LivingColors-serie mee, in de vorm van een aparte ‘sfeerknop’. Die kan de kleurtemperatuur aanpassen, van functioneel naar knus en andersom.