De prijs van Zalm

Is het leiden van een grote bank onder normale omstandigheden al een lastige taak, oud-minister Zalm van Financiën krijgt daar als topman van ABN Amro en Fortis de nodige hindernissen bij. De tijden zijn niet normaal. Het klimaat in de financiële sector is ongekend moeilijk, en vraagt veel van bankbestuurders.

ABN Amro en Fortis zijn daarbij ook nog losgeweekt. ABN Amro werd in drieën gedeeld. En Fortis was onderdeel van het gelijknamige Belgisch-Nederlandse concern. Die banken fuseren, is dus een zware taak. Zeker omdat de twee een gezamenlijk verleden hebben waaruit inmiddels de nodige animositeit is voortgekomen.

Maar de discussie die sinds Zalms benoeming is losgekomen gaat niet over de vraag of de oud-minister tegen die taak is opgewassen. De verwachtingen zijn terecht hoopvol. De voormalige bewindsman heeft een lange staat van dienst, een uitgebreid internationaal netwerk en kan een sfeer van gemeenschappelijkheid en samenwerking creëren, zoals die op het departement van Financiën gaandeweg ontstond.

Nee. De discussie gaat over zijn salaris van 750.000 euro per jaar en zijn bonus, die 100.000 euro bedraagt per miljard euro die de bank bij verkoop meer waard is dan de 16,8 miljard die de staat er bij de overname in heeft gestoken. De bonus heeft een maximum van een half jaarsalaris.

Is dat te veel? Het jaarinkomen van Zalm bedraagt ruim vier maal de ‘Balkenendenorm’ van 176.000 euro. Maar het is de vraag of deze norm op deze functie moet worden losgelaten. ABN Amro-Fortis is op dit moment een staatsbank. Dat is echter niet als gevolg van bewust beleid, maar van een noodgreep. Beter kan de bank worden beschouwd als een private instelling die onbedoeld en voor een beperkte tijd overheidsbezit is. Zalm wordt dus geen ambtenaar.

Vergeleken met soortgelijke functies in het bedrijfsleven is het salaris aan de bescheiden kant. Zalm verdient als financieel topman van DSB met 1600 full time werknemers nu een inkomen dat vergelijkbaar is met wat hij straks krijgt als hoogst verantwoordelijke bij een bank met 40.000 personeelsleden. Uitgesmeerd over de verwachte tijd van dienst, is de bonus zelfs vrij laag. Vergelijk het met KPN-topman Scheepbouwer, die aantrad toen minister Zalm zelf namens de staat in 2001 het telecomconcern redde met een miljardeninvestering, en wiens beloningspakket een veelvoud was van wat Zalm nu gaat verdienen. De verontwaardiging daarover was destijds gerechtvaardigd. De kritiek op de beloning van Zalm als aanstaand bankier is eerder een reflex.

Dat neemt niet weg dat 750.000 euro nog steeds veel geld is. De overheid heeft er echter een direct financieel en maatschappelijk belang bij om uit ABN Amro en Fortis een levensvatbare bank te smeden, waarvan de verkoop op termijn winst oplevert. Een competente topman is daarvoor een belangrijke voorwaarde. De verhouding tussen prijs en kwaliteit die minister Bos van Financiën daarbij heeft gerealiseerd, had werkelijk een stuk slechter gekund.