Vergrootglas verergert pijn

Een chronisch pijnlijke hand doet meer pijn wanneer de bezitter ervan door een vergrootglas naar de bewegende hand heeft gekeken. Die hand is dan ook meer gezwollen. Omgekeerd maakt het kijken door een verkleinend glas juist dat de pijn en zwelling niet zo hevig zijn als normaal na bewegen. Manipulatie van het lichaamsbeeld zou kunnen helpen bij het bestrijden van pijn en zwelling, concluderen Britse fysiologen en psychologen in Current Biology van 25 november.

Tien mensen met chronische pijn aan hun pols, hand of vinger keken tien minuten lang naar hun pijnlijke arm terwijl ze repeterende handbewegingen maakten, zoals een vuist ballen, of de hand naar binnen buigen.

Tijdens elke oefening konden ze hun arm op één van vier manieren zien: door een verrekijker die twee keer vergrootte of twee keer verkleinde, door een verrekijker zonder vergroting, of zonder verrekijker.

Elke beweging moesten ze 24 seconden lang herhalen. Dan gaven de patiënten steeds aan hoe hevig de pijn was op een lijn van tien centimeter die varieerde van ‘geen pijn’ (uiterst links) tot ‘de ergst mogelijke pijn’ (rechts).

Bij alle deelnemers was de pijn na het uitvoeren van de oefeningen erger dan voor aanvang. Maar wanneer ze hun hand twee keer vergroot hadden gezien, beoordeelden ze hun pijn gemiddeld vier centimeter heviger dan voor het oefenen. Hadden ze de hand juist twee keer verkleind gezien, dan deed de hand minder pijn dan normaal: gemiddeld twee centimeter meer pijn dan tevoren.

Wanneer de deelnemers de hand vergroot hadden aanschouwd, was die ook meer gezwollen dan wanneer zij hem normaal of verkleind hadden bekeken. Ook het herstel van de visueel vergrote hand duurde langer. Pas na gemiddeld elf minuten was de pijn weer op het niveau van voor de oefeningen. Voor een visueel normale hand duurde dat pakweg zes minuten. Na het zien van een verkleinde hand ging het herstel zelfs sneller: na ongeveer vier minuten was het oude niveau al bereikt.

Eerder lieten de onderzoekers al zien dat de bloedtoevoer naar de eigen hand vermindert wanneer iemand het gevoel krijgt dat een rubberen hand van hem is. Mogelijk voelt een verkleinde hand minder als van iemand zelf.