Tuktukchauffeur wil best hybride rijden hoor

Enviu zoekt innovatieve ideeën om ondernemen duurzaam te maken.

Via een gigantisch netwerk brengen studenten plannen en ondernemers bij elkaar.

Over de vloer in de Rotterdamse club WATT is misschien al wel meer geschreven dan dat erop is gedanst. De media berichtten al uitgebreid over de energieopwekkende dansvloer toen de deuren van de club, die herrees uit het voormalige Nighttown, nog potdicht zaten wegens verbouwing. De vloer werd wereldnieuws: van de Britse krant The Guardian tot de Irish Times en The New York Times Online schreven erover. Op dit moment is een mobiele versie van de vloer op wereldtournee zodat ook buitenlandse clubs de tegels kunnen testen. Eenmaal terug in Nederland doet de vloer, die door een software en elektronica energie opwekt als erop gedanst wordt, een weekend per maand dienst in WATT.

De vloer mag dan in de spotlights staan, de Rotterdamse organisatie Enviu die erachter zit, is beduidend minder bekend. Enviu is een internationale organisatie met elf vaste medewerkers, ruim tweehonderd vrijwilligers en een netwerk van zo’n vijftienhonderd deskundigen. „Die deskundigen zijn mensen uit bijvoorbeeld het bedrijfsleven, van hbo’s en universiteiten, die we kunnen bellen. Die we om raad mogen vragen. Zo kunnen we onze projecten realiseren”, vertelt oprichter Stef van Dongen (32).

Want om het realiseren van projecten draait het bij de organisatie. Het woord projecten staat zelfs in grote witte letters op de centrale blauwe tafel in hun kantoor. Enviu is op zoek naar innovatieve ideeën om ondernemen duurzaam te maken. Die ideeën moeten winstgevend zijn én bijdragen aan mens en milieu. Een internationaal netwerk van jonge ondernemers, creatievelingen en studenten doet mee aan de zoektocht naar zulke projecten. De organisatie heeft zelf geen winstoogmerk, maar maak niet de fout Enviu een ngo (non-gouvernementele organisatie) te noemen. Van Dongen: „We hebben idealen, maar tegelijkertijd hebben we ook het pragmatische van het bedrijfsleven.”

Een goed voorbeeld van hoe het kan gaan is het Hybrid Tuktuk project. In 2006 was Van Dongen in Bangalore, India, en stoorde zich daar aan de enorm zware smog. Tot de grootste veroorzakers daarvan horen de honderden tuktuks, de driewielige taxi’s. Alleen al in India zijn de kleine taxi’s verantwoordelijk voor 10 procent van de koolstofdioxide in de lucht. Tuktukbestuurders bleken best bereid de wagentjes milieuvriendelijker te maken, maar zij beschikten simpelweg niet over de middelen daarvoor.

Terug in Nederland organiseerde Van Dongen een bijeenkomst om na te denken over een oplossing. Er kwamen zo’n twintig mensen uit Enviu’s netwerk op af: studenten industrieel ontwerpen, iemand met een PhD in duurzame mobiliteit en young professionals uit de energiesector. Vervolgens werd advies van experts ingewonnen, oude rotten in het vak. Hoogleraar duurzame technologie en voormalig astronaut Wubbo Ockels is er zo een. Uiteindelijk kreeg het project de vorm van een wedstrijd. Studententeams in Nederland en India ontwikkelen nu een ‘ombouwset’ om de tuktuks hybride te maken. Met die ombouwset, bijvoorbeeld een roetfilter, moeten tuktukeigenaars hun taxi eenvoudig en redelijk goedkoop milieuvriendelijker kunnen maken. De CO2-uitstoot moet daardoor minimaal met de helft afnemen. Een prototype van de set wordt medio volgend jaar verwacht. Is dat een succes, dan worden lokale ondernemers in India gezocht die de set kunnen ontwikkelen en op de markt kunnen brengen. Zo kan uit een idee een zelfstandig functionerend bedrijf voortkomen.

Een ander voorbeeld is het Global Minded-project dat dit jaar van start ging. Het is een vervolg van de competitie Duurzaam Internationaal Ondernemen (DIO). 1500 wo- en hbo-studenten en 200 geïnteresseerde young professionals (consultants, marketing adviseurs) werken samen om duurzame ondernemende ideeën te onderzoeken en in de praktijk te brengen. Zo hebben studenten van de Vrije Universiteit een bedrijfsplan geschreven voor Cardboard Furniture, een bedrijf dat kartonafval gebruikt om meubels te produceren in Tanzania en deden studenten van de Hogeschool van Rotterdam onderzoek naar de mogelijkheden om designer regenkleding uit plastic te maken. De studenten ontvangen studiepunten voor de opdracht, maar worden vooral gemotiveerd door de real-life cases waar ze mee te maken hebben.

De naam Enviu, dat in februari 2004 werd opgericht, staat voor ‘the environment and you’. Mensen, de economie en het milieu zijn zeer afhankelijk van elkaar. Natuurlijk is het ook bedoeld als woordgrap: I envy you. Van Dongen: „Je mag mensen zoals wij zijn benijden omdat wij werk doen waarin we door kennis te delen, dingen mogelijk maken die je eerder niet voor mogelijk hield.”

Maar niet alles lukt. Er gaan ook wel eens projecten de mist in. Van Dongen: „Je stoot ook wel eens je hoofd. We hebben een keer veel tijd, geld en energie in een te gek idee van iemand gestoken, maar op het moment suprême liet de persoon achter het idee het afweten. Zijn passie bleek niet groot genoeg. Dat was leerzaam. Voortaan is het een vereiste dat mensen een plan daadwerkelijk willen helpen uitvoeren.” Van Dongen denkt dat Enviu een trend zet met het delen van kennis zonder dat je meteen collega’s hoeft te zijn. „De generatie jonge ondernemers van nu is met netwerken opgegroeid. Kijk naar sites als Hyves, Flickr en YouTube waar mensen massaal foto’s en filmpjes met elkaar delen. Ook in het bedrijfsleven zie je het al gebeuren, neem dj’s en bands die aan fans vragen om filmpjes voor hun nummers te maken. Nieuwe ondernemers denken niet alleen aan concurreren, maar ook hoe ze meer kunnen bereiken door samen te werken, door synergie. Duurzaam netwerken, zowel letterlijk als figuurlijk, is voor ons in ieder geval de spil waar alles om draait.”