Onze rock-?n-roll is seksmuziek

De tweede cd van zZz (Zuh-Zuh-Zuhhhh) klinkt zwoeler dan wat eraan vooraf ging.

„Broeierig, donker, film noir zijn de sleutelwoorden.”

Het lijkt een spannend jongensboek. Op een mysterieuze locatie, ergens in een donkere kelder onder een brug in Amsterdam, werken twee jongens aan de ruigste garagerock die de stad na The Outsiders en Claw Boys Claw heeft voortgebracht. Gitaren gebruiken ze niet; meer dan elkaar hebben drummer Björn Ottenheim en toetsenman Daan Schinkel niet nodig. Ottenheim torent uit boven een gek klein drumstelletje. Zijn stem gromt en galmt, met echo’s van Jim Morrison en Ian Curtis. Schinkel swingt en wiegt achter zijn toetsenborden. Tramlijn 3 dendert met grote frequentie boven hun hoofden. zZz noemen ze zichzelf, naar de zindering die door je heen gaat als je hun muziek hoort. Zuh-Zuh-Zuhhhh.

„Opnemen doen we hier niet”, zegt Ottenheim, wijzend naar boven, als de tram weer met donderend geraas voorbij rammelt. Het tweede zZz-album Running With The Beast werd in de studio gemaakt nadat ze hier, in hun ondergrondse laboratorium, de nummers in elkaar sleutelden. Drie jaar geleden verscheen hun eerste single Ecstacy, waarop hun vochtigekeldersound al meteen in volle glorie van de muren droop. Na het debuutalbum Sound of zZz hebben ze zo’n beetje de hele wereld gezien. In Amerika heeft Daan een reserve-orgel staan, zodat ze niet met zware en kwetsbare instrumenten op pad hoeven.

Het orgel is het ultieme garagerockinstrument, zeker als het lekker ronkt en vibreert. Maar ook het voorbeeld van Johann Sebastian Bach is in zZz’s muziek terug te vinden, bekent Daan. „Ik ben eigenlijk niet zo’n orgelfanaat. Maar de invloed van de Triosonates van Bach kun je bij ons wel traceren, in de manier waarop we melodieën door elkaar laten lopen. Door een tegenmelodie kun je de hoofdmelodie beter laten uitkomen. Contrapunten opzoeken, daar doe ik wel aan. We zijn tamelijk ouderwets in de manier waarop we onze instrumenten gebruiken. Een sequencer, waarmee je heel gemakkelijk een baspartij automatisch zou kunnen laten doorlopen, komt er bij ons niet in. Alles wordt echt gespeeld.”

Het nieuwe album klinkt rijker, voller, zwoeler dan wat eraan vooraf ging. „Rock-’n-roll is seksmuziek”, zegt Björn. „We doen er alles aan om onze nummers sexy te maken. Je moet erdoor in een soort roes komen; het moet benevelend werken. Broeierig, donker, film noir, dat zijn de sleutelwoorden.”

Op internet circuleert het filmpje van Ecstacy, dat voor YouTube-begrippen opvallend veel bloot en wulpse dames laat zien. zZz ziet het belang van een spraakmakende videoclip. Al voordat ze de studio in gingen om het nieuwe album op te nemen, stonden ze videomaker Roel Wouters toe het nummer Grip te gebruiken voor wat een van de meest creatieve videoclips van het jaar zou worden. In het kader van een project over clipkunst in het Stedelijk Museum ’s Hertogenbosch nam Wouters het filmpje in een take, live voor publiek op, met belangrijke rollen voor de trampolinespringers die het beeld vullen met kleur en beweging. Een levend computerscherm, maakte hij ervan. Het idee van de clip werd met instemming van de makers verkocht voor een hilarisch reclamefilmpje voor de Fiat Punto, waarin het autootje zelf als een van de trampolinespringers fungeert.

De samenwerking met Wouters werd voortgezet in de clip bij het titelnummer van Running With The Beast. Daartoe reisden ze naar Thailand, waar ze filmden hoe de Jackson Pollock-achtige hoes van het album tot stand kwam. Twee vechthanen werden ingesmeerd met rode en blauwe ecoline, waarna ze elkaar op een groot stuk papier te lijf gingen. Op die manier ontstond een spontaan kunstwerk met afdrukken van kippenveren. „We hebben ze niet echt hard tegen hard laten vechten”, zegt Björn. „Elke keer als het tot een harde confrontatie dreigde te komen, haalden we ze op een vriendelijke manier uit elkaar. Maar bij echte hanengevechten krijgen die beesten zelfs scheermessen aan hun poten, en bevechten ze elkaar tot er een dood is.”

Het beestachtige in jezelf, wilde zZz met Running With The Beast naar voren halen. „Zoals die hanen elkaar bevechten, omdat ze nu eenmaal niet anders kunnen, zo heeft een mens ook primaire driften. Het beest moet eruit. Bij een optreden gaan we soms zo op in de muziek dat het je blind voor de ogen wordt. Net zo goed als een sporter zich het snot voor de ogen kan rennen. Shows waarbij we ons echt goed nijdig maken, dat zijn vaak de beste. Aan het eind weet je vaak niet meer wat je hebt gedaan. Als je in die roes komt, een soort trance waarin we ons verliezen, dan is onze muziek op zijn heftigst.”

Nieuw aan de muziek van zZz is dat Björn zo nu en dan achter zijn drumstel vandaan komt. In de nummers Grip en Amanda speelt hij basgitaar en neemt een ritmebox de beat over. Een ander experiment is het openingsnummer Lover, geproduceerd door Bas Bron van de Jeugd van Tegenwoordig. Hiphop heeft hij er niet van gemaakt, maar het leverde wel een rijk panorama van klanken op. „Tussen al onze buitenlandse avonturen zaten we niet stil”, zegt Daan. „We probeerden verschillende manieren uit om onze nummers op te nemen en daar hebben we onze tijd voor genomen.”

Een gitaarbandje heeft het relatief makkelijk, vindt Björn. „Gitaristen kunnen in de toerbus een beetje pingelend makkelijk aan nieuwe nummers werken. Maar zo’n Philicorda-orgel neem je niet zo makkelijk op schoot.”

Running With The Beast is uitgebracht door Excelsior. Optredens: 6/12 Bazar Curieux, Rotterdam, 12/12 Effenaar Eindhoven, 18/12 Ekko, Utrecht, zie ook: www.soundofzzz.com.