Effect van reïntegratie meten we juist wel

Maandag 24 november stelde hoogleraar Mirjam van Praag op de Opiniepagina van NRC Handelsblad dat politici onderzoek naar de effectiviteit van reïntegratietrajecten `moedwillig weigeren`. Dat is een zware en curieuze beschuldiging, te meer omdat zij het Amsterdamse project `Eigen Werk` als voorbeeld neemt.

Het was de gemeente Amsterdam die Van Praag in maart 2008 benaderde om dit project te evalueren, juist omdat Amsterdam beseft hoe belangrijk de meting is van de effectiviteit van reïntegratietrajecten. Van Praag stelde toen voor om twintig uitkeringsgerechtigden te selecteren voor dit project, maar in werkelijkheid niets te doen aan hun reïntegratie, bij wijze van controlegroep. Dat deze academische opzet stuitte op ethische bezwaren, erkende zij. Klanten in de controlegroep mocht volgens deze opzet niet worden verteld dat zij slechts als proefkonijn dienden. Het idee om bijstandsgerechtigden met deze vaardigheden voor spek en bonen te selecteren om ze moedwillig de mogelijkheid te onthouden het traject te volgen, is om logische redenen afgewezen. De inspanningen van gemeenten en het reïntegratiebudget zijn er om mensen met een uitkering aan een baan te helpen, niet om wetenschappers van de straat te houden.

Daarbij zijn er in de praktijk voldoende (wetenschappelijke) alternatieven. Collega`s van Van Praag meten in opdracht van de gemeente jaarlijks de effectiviteit van de totale reïntegratie-inspanning van de gemeente. Dat onderzoek laat een stijging in de effectiviteit zien over de afgelopen jaren. Ook wordt elk project afzonderlijk geëvalueerd. Weer andere onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam ontwerpen op verzoek van de gemeente een geheel nieuwe methode om de persoonlijke vooruitgang van klanten op weg naar werk meetbaar te maken - het eerste systeem dat ook de effectiviteit van alle noodzakelijke tussenstappen naar werk meetbaar maakt. Van Praags stelling dat er sprake is van politieke onwil om de effecten van dergelijke projecten te evalueren, is dus feitelijk onjuist en suggestief.