Dit geweld is veel onheilspellender

Aanslagen als in Mumbai hebben steeds meer een eigen, Indiase signatuur. Een nieuwe generatie moslimterroristen staat op.

India is vanmorgen in shock ontwaakt na de met militaire precisie uitgevoerde terreuraanvallen op zijn meest mondaine miljoenenstad, Mumbai. Nog steeds hielden bij het aanbreken van de dag jonge moslimterroristen – alles wijst daarop – tientallen mensen in gijzeling op de bovenste verdiepingen van de twee meest prestigieuze hotels in de stad, Taj Mahal en Oberoi Trident. Het dodental na de gisteravond laat ingezette aanvallen en explosies op circa tien verschillende plekken was al opgeklommen tot boven de honderd.

India heeft een groot incasseringsvermogen. Alleen al dit jaar vielen meer dan 250 doden bij zorgvuldig voorbereide bomaanslagen in onder andere Jaipur, Ahmedabad, New Delhi en in Assam. En ook Mumbai, het financiële zakencentrum van het land, is in de afgelopen jaren meermalen het doelwit geweest van gecoördineerde terreur. In de zomer van 2006 kwamen meer dan tweehonderd mensen om bij zeven bomaanslagen op forenzentreinen en spoorwegstations.

Maar deze keer is anders, veel onheilspellender. Deze keer zijn geen bommenleggers aan het werk geweest. Op de voorpagina van de The Times of India is vanochtend een foto te zien van een jongeman in een zwart T-shirt en een blauwe rugzak om zijn schouder, rennend over een balustrade. De trek op zijn gezicht is verbeten, en hij heeft een automatische geweer in zijn handen.

Mumbai is grotendeels gebouwd op een landtong in de Arabische Zee. Mogelijk zijn de jongeman en een aantal van zijn mededaders gisteravond met bootjes komen aanvaren, en zijn ze daarna begonnen met hun nauwkeurig uitgestippelde terreurtocht door de stad. Als ware commando’s hebben ze hun doelen gekozen. Heel bewust hebben ze deze keer ook westerse toeristen, zakenlieden en diplomaten in de dure hotels als doelwit genomen. Hoe is dat in hemelsnaam mogelijk in een zo vaak door terreur getroffen land? Die vraag zal nu (opnieuw) worden gesteld.

Minister van Binnenlandse Zaken Shivraj Patil vloog gisteravond met spoed naar Mumbai. Vanochtend was hij terug in New Delhi voor crisisberaad.

Vervolg India: pagina 5

Terreurbestrijding onderdeel partijpolitiek

Minister Kamal Nath van Handel sprak al geruststellende woorden: Dit zal de buitenlandse investeringslust in India niet extra aantasten. Dit soort rampzalige dingen gebeuren nu eenmaal ook in New York en in andere steden in de wereld, zei hij tegen het persbureau Reuters.

Misschien krijgt Nath gelijk, maar voorlopig is in Mumbai nog geen plaats voor optimisme. De aandelenbeurs, al zwaar in depressie door de mondiale financiële crisis, hield de deuren vandaag gesloten. Het openbare leven in de stad is even tot stilstand gekomen. De psychologische dreun zal nog lang worden gevoeld.

De verantwoordelijkheid voor de aanvallen in Mumbai is opgeëist door een groepering die zich Deccan Mujahedeen noemt. Die naam klinkt analisten nieuw in de oren, maar het woordgebruik in e-mails aan lokale media herkennen ze wel. Vermoed wordt dat Deccan Mujahedeen een nieuwe verschijningsvorm is van de Indiase Mujahedeen, of een aftakking ervan. Die groepering heeft eerder de bomaanslagen in onder andere Jaipur, Ahmedabad en New Delhi opgeëist.

In e-mails heeft zij eerder ook gewaarschuwd voor nog meer aanslagen en aanvallen, zoals gisteravond in Mumbai, wegens de voortdurende onderdrukking en achterstelling van de moslimgemeenschap in India.

Zeven jaar geleden raakte India bijna in oorlog met buurland Pakistan na een aanval op het parlementsgebouw in New Delhi, het hart van de Indiase democratie. De daders behoorden tot een islamitische strijdgroep uit Pakistaans Kashmir, die door de Pakistaanse geheime dienst werd gesteund om terreur te zaaien in India.

Het verontrustende voor de Indiase autoriteiten is dat de bomaanslagen van de laatste jaren, en ook de aanval van gisteravond in Mumbai, steeds meer een autochtoon Indiaas stempel dragen.

Analisten vermoeden nog steeds steun vanuit extremistische kringen in Pakistan en Bangladesh, maar planning en uitvoering geschieden nu toch vooral in India zelf. In een e-mail heeft de Indiase Mujahedeen eerder dit jaar nadrukkelijk alle verantwoordelijkheid voor de aanslagen opgeëist, en buitenlandse hulp ontkend.

Met andere worden: kennelijk is er in India zelf een nieuwe generatie opgestaan van moslimextremisten die bereid is tot het uiterste te gaan. En tegelijkertijd geldt dat de Indiase autoriteiten daar geen antwoord op weten te geven, en niet in staat zijn de terreur te stoppen. Gisteravond kwamen in Mumbai zeker elf politiemannen om in vuurgevechten met de terroristen. Onder de slachtoffers zijn een politiecommissaris, een antiterreurspecialist en het hoofd van de terreurbestrijdingseenheid van de politie in de metropool.

Ondanks alle aanslagen is terreurbestrijding in India de afgelopen tijd vooral inzet geworden van partijpolitieke verkiezingsstrijd. De hindoe-nationalistische oppositiepartij BJP heeft de door de Congrespartij geleide regering scherp aangevallen omdat zij in haar ogen veel te ‘soft’ is als het gaat om moslimterreur. De Congrespartij zou bang zijn voor hard optreden uit angst voor stemmenverlies onder moslims.

Maar onlangs is gebleken dat terreurdaden niet alleen het werk zijn van moslimextremisten. Twee maanden geleden werden vijf mensen gedood toen een op een motorfiets bevestigde bom ontplofte op een markt in Malegaon, in Maharashtra, de deelstaat waartoe Mumbai behoort. Uit onderzoek is gebleken dat de daders gezocht moeten worden in hindoe-extremistische kring. De opgepakte hoofdverdachte is een hoge legerofficier.

Die ontwikkeling heeft geleid tot grote opwinding en tot verlegenheid bij de BJP. Oppositieleider Advani sprak over een politieke jacht op hindoenationalisten, en hij beschuldigde het opsporingsteam in Maharashtra ervan verdachten te hebben gemarteld.

Die aantijging werd eerder deze maand krachtig tegengesproken door het hoofd van het terreurbestrijdingsteam. ,,Er is absoluut geen sprake van politieke druk. We gaan op een professionele manier te werk”, zei Hemant Karkara. Hij is een van de politieofficieren die gisteravond werd doodgeschoten in Mumbai.