Amerikaans plan dreigt te mislukken

Het Amerikaanse plan om voor 600 miljard dollar aan hypotheekobligaties te kopen en voor 200 miljard dollar aan kredieten te verstrekken op non recourse-basis (zonder hoofdelijke aansprakelijkheid), tegen door andere zaken dan hypotheken gedekte obligaties, kan op de korte termijn de geldstroom weer op gang brengen. Dat is goed. Maar deze maatregelen sporen banken niet aan om hun problematische doorverkoopstrategieën overboord te zetten, en kunnen andere kapitaalmarkten verstoren. Het zou beter zijn meer kapitaal in de banken te steken, zoals de Bank of England bepleit.

Op het eerste gezicht ziet het Amerikaanse plan er slim uit. Nu de vraag ernaar is gedaald, zijn de speads (premies) op de obligaties van de door de overheid gesteunde hypotheekbanken Fannie Mae en Freddie Mac immers aanmerkelijk toegenomen in vergelijking met die voor staatsobligaties, waardoor Amerikaanse hypotheken duurder zijn geworden dan strikt noodzakelijk is. En de markt voor door consumentenkredieten gedekte obligaties is vrijwel stil komen te liggen. Dat betekent dat de voornaamste bron waarover banken beschikken voor de financiering van creditcard-, auto-, studie- en bedrijfsleningen is opgedroogd.

Maar het plan subsidieert in feite het doorgeefsysteem van de banken voor het verstrekken van leningen, dat het financiële stelsel in de huidige malaise heeft doen belanden. Ook de ongezonde afhankelijkheid van de kredietbeoordelaars wordt erdoor bestendigd. Het zou beter zijn als de banken een groter deel van hun leningen zouden vasthouden, zodat ze een sterker motief hebben om onderscheid te maken tussen goede en slechte debiteuren.

De reeks interventies van de Amerikaanse overheid op de kapitaalmarkten – niet alleen de jongste, maar ook eerdere, zoals de aankoop van commercial paper (verhandelbare schuldbekentenissen) – zorgt er daarnaast voor dat bepaalde kredietverstrekkers worden voorgetrokken. Degenen die hypotheekobligaties, door andere zaken gedekte obligaties en commercial paper uitgeven, hebben weinig of geen reden tot klagen. Maar iedereen die andere methoden gebruikt om aan geld te komen, kan van de financieringsmarkten gedrukt worden.

Een beter beleid zou zijn om sterke banken nog meer kapitaal te bieden, dat ze vervolgens kunnen benutten voor de uitbreiding van hun leenactiviteiten. Banken zouden dan een sterkere prikkel hebben om verstandig met hun kredietverlening om te gaan, en er zou minder risico bestaan dat sommige kredietverstrekkers eenvoudigweg buitengesloten worden. Als dit de manier is waarop de Britten tegen de zaken aankijken, moeten ze op de ingeslagen weg voortgaan. Wie weet zou het land dan opnieuw een voorbeeldfunctie kunnen vervullen, net als bij de oorspronkelijke plannen om zwakke banken te herkapitaliseren.

Dwight Cass