Rio Tinto in nood na intrekken bod BHP

Het duurt jaren voordat je een mijn hebt gegraven, maar hij kan binnen een paar seconden instorten. BHP Billiton, het Brits-Australische mijnbouwconcern, heeft een jaar na de lancering zijn bod in aandelen op concurrent Rio Tinto ingetrokken. Daardoor zijn de pijlers onder Rio Tinto weggevallen. De beurskoers kelderde op één dag met 37 procent, zodat 20 miljard dollar (15 miljard euro) aan waarde in rook is opgegaan. Terwijl de ommezwaai van BHP louter beschamend is, is Rio Tinto in echte problemen gekomen.

BHP had goede redenen om af te zien van de transactie. De grondstoffenmarkten staan er veel minder florissant voor dan een jaar geleden, waardoor de vooruitzichten voor de kasstroom van beide concerns slechter zijn geworden en de grootste aantrekkingskracht van de deal is verdwenen – de mogelijkheid om de prijzen op een haussemarkt nog verder op te drijven. Bovendien heeft de Europese Commissie gezinspeeld op de verplichting om in geval van een fusie bepaalde bedrijfsonderdelen af te stoten, wat moeilijk uitvoerbaar zou zijn geweest in een tijd dat er nauwelijks kopers te vinden zijn.

Maar de belangrijkste reden betreft de financiering. Rio Tinto zit opgescheept met een schuldenlast van 38 miljard dollar, door de overname van de Canadese aluminiumproducent Alcan, vorig jaar, toen de markt op zijn hoogtepunt was. BHP heeft een schuldenlast van 6 miljard dollar.

Een overeenkomstige daling van de bedrijfswaarde van beide ondernemingen zou het aandelenkapitaal van Rio Tinto onevenredig zwaar treffen. Nadat de beurskoers van Rio Tinto met 35 procent was gekelderd en die van BHP met 13 procent was gestegen, stond de bedrijfswaarde van beide concerns op 3,6 maal de verwachte winst voor volgend jaar. Daardoor is een aandeel Rio Tinto nu 1,4 aandelen BHP waard – veel minder dan de 3,4 BHP-aandelen waarvan sprake was in het bod.

BHP kan ervoor hebben gekozen liever niet al te veel vreemd vermogen op de balans te hebben. Maar Rio Tinto zit behoorlijk klem. Het concern moet volgend jaar 9 miljard dollar aan schulden zien te herfinancieren, wat mogelijk zou moeten zijn via de lopende kasstroom en bestaande kortetermijnfaciliteiten. Maar als de grondstoffenprijzen blijven dalen – de aluminiumprijs is in drie maanden tijd met eenderde gekelderd – zal de situatie voor het concern steeds ongemakkelijker worden.

Nu de overeenkomst is geschrapt, hebben beide partijen vragen te beantwoorden. Maar de vragen voor Rio Tinto-topman Tom Albanese zouden wel eens de lastigste kunnen zijn. Albanese hoefde zich aanvankelijk niet te verantwoorden voor de besteding van 38 miljard dollar aan Alcan, doordat de aluminiumprijs direct daarna de hoogte in ging en het bod van BHP voor de nodige afleiding zorgde. Maar nu is hij beide troeven kwijt. Door zijn grootste concurrent zo in het nauw te drijven, heeft BHP misschien toch een soort overwinning geboekt.

John Foley

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen:www.breakingviews.com