Niet bij dwang alleen

Gisteren gaven PvdA en CDA antwoord aan de VVD, PVV en Verdonk op het thema integratie. Ook PvdA en CDA kiezen voor extra beperkende en repressieve maatregelen.

Het Wetenschappelijk Instituut van het CDA wil kansloze huwelijksmigranten vergaand weren en „ondermijnende” organisaties verbieden. De PvdA wil probleemjongeren door de rechter eerder uit buurten laten verwijderen en hen langer verplichte reclassering opleggen. De PvdA-fractie kondigt op de kaft aan dat de vrijblijvendheid „voorbij” is.

Dat laatste is op zich een versleten begrip. Recent zijn rapporten verschenen over huiselijk geweld, nierdonatie, rampenbestrijding, etnische spanningen en stedelijke vernieuwing die in de titel allemaal de vrijblijvendheid ‘voorbij’ verklaarden. Kennelijk zijn onmacht en ongeduld epidemisch.

CDA en PvdA willen meer invloed op het integratiedebat waarin rechts nu de toon aangeeft. Vooral de koerswijziging van de PvdA is opmerkelijk. De nota van minister Vogelaar heette nog ‘Zorg dat je erbij hoort’. Zij pleitte er voor om allochtone jongeren „perspectief” te bieden én „grenzen” te stellen. Dat was een evenwichtige benadering. Nu omarmt de fractie de lijn-Spekman: zorg dat je je uit de voeten maakt. Dit Kamerlid bepleit de actieve „vernedering” van probleemjongeren door de overheid. Voortaan heet dat neutraler „statusverlaging”: bijvoorbeeld door dure spullen te confisqueren.

Het CDA is ook met grenzen bezig, letterlijk. De fractie wordt geadviseerd voortaan kansloze huwelijksmigranten te weigeren. Wie neef of nicht is, wie geen Nederlands of Engels spreekt of niet over een vakdiploma beschikt mag hier niet komen trouwen. Persoonlijk geluk wordt zo een louter economisch goed.

Beide beleidsstukken blijven wel redelijk binnen de lijnen van de rechtsstaat. Ze gaan niet voorbij aan de grondwet en de mensenrechtenverdragen, zoals de VVD’er Kamp vorig jaar wel met zoveel woorden deed. Die stelde in een notitie voor illegalen te „verwijderen”, ook als thuislanden daaraan niet meewerken. Kamp wenste ook probleemjongeren (boven de 18) terug te sturen naar het vaderland van hun ouders, als ze hier problemen veroorzaken.

Maar ook de voorstellen van PvdA en CDA staan soms op gespannen voet met de rechtsorde. Zo is het de vraag of de beperkingen van de gezinshereniging die het CDA voorstelt, verenigbaar zijn met Europese verdragen. Zo’n maatregel is in ieder geval alleen in EU-verband uitvoerbaar. Ook nu ontgaan huwelijkskandidaten al Nederlandse regels door zich eerst via België of Duitsland binnen de EU te vestigen. De notitie van de PvdA is bovendien opmerkelijk door wat er niet in staat. Steun en hulp zijn ingehaald door dwang en drang. Daarbij overschrijdt de PvdA een grens met het voorstel voor een verhuisplicht voor ongewenste gezinnen in een koopwoning. Zowel het eigendomsrecht als het huisrecht worden hiermee opzij gezet.

Beide nota’s wekken valse verwachtingen. Integratie is niet gebaat bij louter retoriek noch bij repressie alleen.