Met Zalm wilden ze het wel proberen

Voormalige politici zijn niet heel gewild als werknemer, blijkt uit een onderzoek dat vandaag wordt gepresenteerd.

Maar eenmaal in dienst bevallen ze uitstekend.

Idealisme en gedrevenheid, uitstraling en gewend om lange uren te maken. De functieomschrijving van de ideale werknemer? Misschien, maar daar merkt de ex-politicus op zoek naar een nieuwe baan soms weinig van.

Want de politicus heeft een slecht imago. Dat vinden niet alleen politici zelf, ook potentiële werkgevers denken er zo over.

Dat blijkt uit de resultaten van een enquête van het Tilburgse onderzoeksbureau IVA onder werkgevers en politici. Het onderzoek, dat vandaag wordt gepubliceerd, werd uitgevoerd in opdracht van onder meer het ministerie van Binnenlandse Zaken en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten.

Het initiatief voor het onderzoek komt van Frank Damen, directeur van P&O Services Groep, een bedrijf dat politici helpt bij het vinden van een nieuwe baan. Hij vertelt het verhaal van één van zijn klanten, acht jaar politiek actief, die ging solliciteren. Op het gesprek werd zijn cv doorgenomen. Damen: „Weet u wat het bedrijf zei: ‘Jammer dat u de laatste acht jaar niet heeft gewerkt’.”

Uit eerdere onderzoeken en inventarisaties blijkt dat ex-politici moeilijk aan een baan komen. 69 procent van de 464 wethouders die tussen 2002 en 2005 moesten aftreden, had na twee jaar nog geen werk. Van de zeventig Tweede Kamerleden die in 2006 stopten, maakten bijna veertig na één jaar nog gebruik van de wachtgeldregeling, zo inventariseerde weekblad Intermediair. Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken maken zeventien voormalige ministers en staatssecretarissen gebruik van wachtgeld.

Lastig aan te sturen, geen goede teamplayers, niet commercieel ingesteld. Werkgevers hebben soms een weinig positief beeld van politici. Wel denken ze dat politici goed kunnen netwerken en strategisch en diplomatiek zijn.

Er is voor de baanzoekende ex-politicus ook goed nieuws: eenmaal in dienst bevalt de voormalige burgemeester, wethouder, gedeputeerde of Tweede Kamerlid vaak goed tot zeer goed. Meer dan driekwart van de geënquêteerde werkgevers vindt dat werknemers met een politiek actief verleden (ruim) voldoet aan de eisen.

De enige baanzekerheid voor veel politici is dat ze die zekerheid niet hebben. Toch houden ze zich nauwelijks met het leven na de politiek bezig.

Als ze eenmaal de politiek uit moeten, is acclimatiseren nodig: weg zijn vaak het goede salaris, de veelzijdigheid van taken, de vrijheid en het hoge verantwoordelijkheidsniveau. „Zeker de belangrijkere politici hadden een secretaresse, medewerkers die dag en nacht voor ze klaarstonden, soms een auto met chauffeur. Ze moeten vaak eerst verwerken dat ze dat allemaal kwijt zijn”, zegt Ad Anthonissen, een collega van Damen.

Welke oplossingen zijn er voor het probleem? Volgens Damen moeten politici vooral leren om te laten zien wat hun politieke carrière aan hun cv heeft toegevoegd. „Je moet bijhouden wat je bereikt, en het vervolgens vertalen voor je nieuwe werkgever.” Werkgevers geven ook wat tips mee: Wen eraan dat niet alles om jou draait, en dat je op een lager niveau en salaris moet beginnen. Leer luisteren, toon inlevingsvermogen. Werk niet te lang in de politiek, en begin op tijd met het uitkijken naar een nieuwe baan.

Het kan ook anders, zo bedacht één van de geïnterviewde politici. „Geef een belastingvoordeel aan bedrijven die ex-politici in dienst nemen, net zoals dat bij gehandicapten gebeurt”, was het advies.