Leger roept op tot verkiezingen

De oppositie in Thailand zegt aan de laatste krachtmeting met de regering te zijn begonnen. Maar de democratisch gekozen premier Somchai weigert om op te stappen.

Elske Schouten

De ‘laatste krachtmeting’ van de Volksalliantie voor Democratie (PAD), waarbij duizenden demonstranten het vliegveld van Bangkok hebben bezet, heeft de Thaise regering verder in het nauw gebracht. De bevelhebber van het leger, Anupong Paochinda, riep premier Somchai vanmiddag op het parlement te ontbinden en nieuwe verkiezingen te organiseren. Somchai heeft al gezegd dat niet van plan te zijn.

De verklaring van het leger komt na een half jaar van demonstraties, die in mei begonnen als vreedzaam protest tegen toenmalig premier Samak. Die groeiden uit tot een frontale, gewelddadige aanval op de democratisch gekozen regering. Die wordt door de PAD beschouwd als een verlengstuk van de voor corruptie veroordeelde oud-premier Thaksin. De laatste dagen leken de acties van de demonstranten er vooral op gericht om zoveel chaos te creëren dat het leger zich genoodzaakt zou voelen een staatsgreep te plegen. Dat is niet gebeurd. Maar het leger maakt het de regering met de aankondiging van vanmiddag wel weer een stuk moeilijker.

De afgelopen weken begon het animo van de PAD-aanhangers juist wat te tanen. Het aantal demonstranten dat kampeert rond de overheidsgebouwen die zij al drie maanden bezet houden, nam af. Maar nadat daar vorige week een demonstrant omkwam door een granaat, kondigde de leiding van de PAD voor afgelopen weekeinde een ‘laatste krachtmeting’ aan.

Die begon zondagnacht met een massademonstratie en de blokkade van het parlementsgebouw op maandag, waardoor het parlement een zitting moest uitstellen. Daarna bezetten zo’n duizend demonstranten de gebouwen van het oude vliegveld, waar de regering haar toevlucht had genomen nadat haar normale werkplek in augustus werd bezet. Van haar nieuwste hoofdkwartier houdt de regering de locatie geheim.

De ‘laatste veldslag’ culmineerde in de bezetting van het internationale vliegveld van Bangkok, waardoor nu al honderden vluchten zijn geannuleerd of omgeleid en duizenden reizigers vastzitten. Terwijl de PAD de wegen naar de luchthaven afgrendelde, gooiden medestanders van de regering met stenen, waarop enkele PAD-aanhangers op hen schoten. Vier medestanders van de regering raakten gewond.

Met de laatste provocaties leek de PAD de regering te willen verleiden tot geweld, net als begin oktober toen twee demonstranten omkwamen bij een treffen tussen de PAD en de politie. Chaos en bloedvergieten in Bangkok hadden het leger kunnen dwingen de macht te grijpen en zo de wensen van de PAD – althans tijdelijk – in te willigen. Maar het leger blijft tot nu toe volhouden dat het niet van plan is een staatsgreep te plegen, iets wat zij wel deed toen de positie van oud-premier Thaksin in 2006 door demonstraties onhoudbaar werd.

De regering stelt zich intussen uiterst terughoudend op. Toen duizenden demonstranten maandag het parlementsgebouw blokkeerden, deed de politie niets. De Thaise regering lijkt te beseffen dat gewelddadige incidenten in de Thaise politieke geschiedenis tot nu toe altijd leidden tot het vertrek van de regering. Door de demonstranten uit de weg te gaan en te proberen het protest te laten doodbloeden, heeft Somchai zo’n scenario willen voorkomen. Toch zal hij, als hij het advies van zijn legerchef blijft negeren, een andere oplossing moeten bedenken.