Leren zeggen wat je denkt: a, ie, oe

Negen jaar kon hij alleen communiceren door met zijn ogen te bewegen. Nu kan Erik Ramsey de klinkers ‘a’, ‘ie’ en ‘oe’ zeggen, nadat in het brein van de 25-jarige spraakverlamde een elektrode is ingebracht, die via een draadloze verbinding is verbonden met een sprekende computer.

De computer produceert nu in driekwart van de gevallen de klinker waar Ramsey aan denkt, vertelt de Amerikaanse hersenonderzoeker Frank Guenther door de telefoon. Hij presenteerde zijn resultaten met de klinkermachine vorige week op het jaarcongres van de Amerikaanse Society for Neuroscience.

Echt praten kan Ramsey nog niet. „Met deze manier van decoderen kunnen we geen medeklinkers maken”, zegt Guenther. „We ontwikkelen nu een articulerend computerprogramma dat dat wel kan.”

Na een auto-ongeluk op zijn zestiende kon Ramsey bijna niets meer bewegen. Hij kon alleen zijn ogen naar boven en naar beneden draaien, en zo ‘ja’ of ‘nee’ antwoorden. Vier jaar geleden werd een hersenelektrode in Ramsey’s brein geplaatst. De elektrode was voorzien van stoffen die zenuwcellen aantrekken en raakte zo goed vergroeid met zijn hersenen.

„Tot veertig zenuwcellen maken contact met de elektrodes”, aldus Guenther. De elektrische signalen van die zenuwen gaan via een draadloze verbinding naar een computer. Die decodeert de signalen naar spraakgeluiden, en speelt die af. Tussen het denken aan een klinker en de productie van het geluid zit maar vijftig milliseconden, vergelijkbaar met normale spraak.”

Hersenimplantaat: pagina 8