'Ik ga uit van het gezond verstand van de rechter'

De PvdA is positief over het ontslagakkoord dat sociale partners en het kabinet onlangs sloten. Belangrijk blijft de preventieve toets van de rechter.

Verrast was Jacques Tichelaar wel. „Net nu de economische situatie in Nederland snel verslechtert, stellen kantonrechters vast dat de ontslagvergoeding omlaag kan omdat jongeren eerder aan een andere baan komen. Maar juist jongeren vliegen er momenteel als eersten uit’’.

Tichelaar, Tweede Kamerlid voor de PvdA, moet nog zien of de rechters de nieuwe regels werkelijk per 1 januari gaan toepassen. „Woon je in Winschoten als dertiger en moet je bij je baas vertrekken, dan is er niet direct alternatief werk voorhanden. De schade voor zo iemand is veel groter dan voor iemand die in het centrum van Amsterdam z’n baan kwijtraakt’’.

De rechters hebben met hun besluit van vorige maand ongewild ook een ander beeld opgeroepen, zegt Tichelaar. „Met oudere werknemers ben je duurder af, ofwel neem geen 50-plusser aan. Dat is niet zo gunstig. We zijn net bezig om ouderen langer aan het werk te houden’’.

Nee, erg gelukkig is Tichelaar – woordvoerder Sociale Zaken in de PvdA-fractie – niet met het besluit van de rechters. „De beslissing valt op dit moment in een heel vreemd bedje.”

Toch is dat geen reden om de wet dan maar meteen te willen veranderen, zoals zijn SP-collega Ulenbelt voorstelt. „We zijn nog lang niet in het stadium van reparatiewerkzaamheden’’, zegt Tichelaar. Dat klinkt stoer, maar hij wil eerst afwachten hoe rechters de situatie op de arbeidsmarkt gaan vertalen naar de ontslagvergoeding. Ze moeten tenslotte op billijkheid en redelijkheid toetsen.

„Ik ga uit van het gezond verstand van de kantonrechter. Hij krijgt zo meteen een jonge man voor zich, die onevenredig hard door de economische problemen in een bedrijf wordt getroffen en dan moet hij een oordeel vellen. Recent had de jongere nog een perspectief, maar dat is weggevallen.” De rechters moeten wel erkennen dat ze met iets bezig waren, maar terwijl ze een besluit namen „is de wereld veranderd’’.

Achterhaald is de ontslagdeal van sociale partners en het kabinet volgens Tichelaar zeker niet. Het belangrijkste principe voor zijn partij staat nog recht overeind: de preventieve toets door de rechter. „,Wij hebben altijd gezegd dat aan de gang naar de rechter niet getornd mag worden. Het is een groot goed dat als iemand ontslagen wordt hij naar een onafhankelijke rechter kan stappen, die toetst op de rechtmatigheid van het besluit en op verwijtbaar gedrag’’.

Met de beperking van de ontslagvergoeding voor hoge inkomens, vanaf 75.000 euro per jaar, heeft Tichelaar geen probleem. „Er staat in de tekst van het akkoord wel iets bij’’, zegt hij, want met het akkoord blijven persoonlijke afspraken tussen werknemer en werkgever mogelijk. De PvdA is dan ook positief over het ontslagakkoord. En ook al is werkgeversvoorzitter Bernard Wientjes van VNO-NCW er niet gelukkig mee, hij heeft geen nee gezegd en zich geschikt. „Dat is de prijs die sociale partners in de polder betalen’’, zegt Tichelaar. „Het is precies wat nodig is in een moeilijke economische tijd. Staken zoals de Fransen doen of het stellen van absurde looneisen zoals in Duitsland levert geen beter resultaat op’’.