Honderden miljarden voor crisis

Regeringsleiders trekken honderden miljarden euro uit om te voorkomen dat de wereldeconomie in een recessie terechtkomt. De economische problemen komen voort uit de kredietcrisis, die vorig jaar zomer begon en afgelopen maanden in een stroomversnelling terechtkwam. Japan, Italië en Groot-Brittannië verkeren al in een recessie. Enkele plannen op een rij:

Nederland: Minister Piet Hein Donner (Sociale Zaken, CDA) kondigde gisteren aan de regeling voor de werktijdverkorting beperkt open te stellen. Dat betekent dat bedrijven die als gevolg van de kredietcrisis minstens 30 procent minder omzet hebben, bij Donner kunnen aankloppen voor steun uit de WW-fondsen. Al naar gelang de grootte van de teruggelopen productie kan een deel van het personeel tijdelijk een WW-uitkering krijgen, voor maximaal een half jaar. Voor deze regeling stelt Donner maximaal 200 miljoen euro beschikbaar – dat ongeveer gelijk staat aan 20.000 voltijdswerknemers die tijdelijk de WW in mogen.

Tot nu toe hebben ongeveer vijftig bedrijven met in totaal drieduizend werknemers een verzoek voor werktijdverkorting ingediend. Bedrijven kunnen tot 1 januari 2009 een aanvraag indienen.

Werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland zijn blij met de plannen. FNV Bondgenoten is kritisch. Een bedrijf moet bijna failliet zijn, wil het in aanmerking komen, zei voorzitter Van der Kolk.

Groot-Brittannië: De Britse premier Gordon Brown maakte gisteren een substantiële verlaging van de btw bekend van 17,5 naar 15 procent. Het is het laagste tarief dat krachtens Europese regels toelaatbaar is. Brown hoopt zo dat bedrijven en particulieren minder terughoudend worden met uitgeven van geld. Ook wil de regering vervroegd geld vrijmaken voor enkele grote infrastructurele projecten. Brown wil zijn plan betalen door de belastingtarieven voor de hoogste salarissen te verhogen tot 45 procent.

Verenigde Staten: De aankomende Amerikaanse president Barack Obama wil honderden miljarden meer in de economie pompen dan hij tijdens zijn verkiezingscampagne beloofde. Obama werkt aan een ambitieus plan dat er het komend jaar voor moet zorgen dat 2,5 miljoen banen worden gecreëerd, dan wel behouden blijven. Hij bevestigde gisteren tevens de benoeming van Timothy Geithner tot minister van Financiën. De 47-jarige Geithner is het hoofd van de centrale bank van de staat New York, een belangrijk onderdeel van het stelsel van centrale banken, de Federal Reserve. Larry Summers (53), in het verleden onder president Bill Clinton minister van Financiën, wordt de belangrijkste economische adviseur van het Witte Huis.

Obama maakte ook duidelijk dat de VS de crisis niet alleen kunnen oplossen. „We moeten andere landen over de hele wereld benaderen om tot een wereldwijd antwoord te komen.”

Europa: De voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso, zal morgen voorstellen dat Europese landen 1 procent van hun bruto binnenlands product in hun economie stoppen. Het plan omvat in totaal 130 miljard euro aan fiscale stimuli en werkgelegenheidsprogramma’s op het gebied van infrastructuur en milieu. Barroso zou ook willen dat bedrijven een groter beroep kunnen doen op leningen van de Europese Investeringsbank (EIB).

Er bestaan geen Europese belastingen; de kosten van deze gezamenlijke actie komen voor rekening van nationale begrotingen.

En de beurzen zijn gisteren, zowel in Europa als de VS, met zeer sterke koerswinsten gesloten. De AEX sloot 10,3 procent hoger. In Londen, Parijs en Frankfurt sloten met een winst tussen 9,8 en 10,3 procent. De Dow Jones-index in New York eindigde bijna 5 procent hoger dan vrijdag.

De jubelstemming onder beleggers kwam, behalve door de voornemens van Obama, ook door de reddingsplannen voor de Amerikaanse bank Citigroup.