Audiotape baat consult

Van het eerste gesprek met een oncoloog onthoudt een patiënt minder dan de helft van de informatie. Hoe meer de arts vertelt, vooral over de prognose, des te minder informatie blijft hangen. Zelfs wanneer de prognose gunstig is.

Dat schrijft onderzoekster Jesse Jansen van het Nederlands Instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg (NIVEL) in een online publicatie in het Journal of Clinical Oncology van 20 november. Samen met Nederlandse en Australische collega’s onderzocht Jansen 260 volwassenen in Australië met allerlei vormen van kanker, die voor een eerste consult bij een oncoloog of radioloog kwamen.

Binnen tien dagen na het consult stelden de onderzoekers de patiënten vragen over de diagnose, de prognose, en de behandeling. Ze vroegen bijvoorbeeld naar de plaats van de kanker, de ernst ervan, de kansen op genezing, de levensverwachting, welk soort behandeling ze zouden krijgen, en wat de bijwerkingen waren. Wat de patiënten vertelden, vergeleken ze met een geluidsband van het feitelijke gesprek.

Hoe ouder de patiënten waren, hoe minder informatie ze hadden onthouden uit het gesprek. Maar niet alleen de leeftijd had invloed op de herinnering. Van langere gesprekken, en van gesprekken waarin veel informatie was gegeven, onthielden mensen minder. Dat gold voor mannen en vrouwen, van alle opleidingsniveaus.

Van grote invloed was de prognose, en de tijd die in het gesprek daaraan besteed werd. Patiënten onthielden minder van het hele gesprek wanneer ze slechtere vooruitzichten hadden. En praten over de prognose beperkte de herinnering hoe dan ook. Hoe meer tijd de arts daaraan besteedde, des te minder onthielden de patiënten, ongeacht of de toekomstverwachting goed of slecht was.

Belangrijke beslissingen, bijvoorbeeld over de behandeling, zouden beter in een tweede gesprek besproken kunnen worden. Om te zorgen dat patiënten zich het gesprek beter herinneren, stellen de onderzoekers onder meer voor dat de arts het gesprek nog eens samenvat, simpele taal gebruikt, of teksten of geluidsbanden meegeeft. Nederlandse artsen raden vaak al aan om iemand mee te nemen naar het consult.