Aanpak Britse regering overtuigt niet

Groot-Brittannië gokt erop dat een groot begrotingstekort tot flinke groei zal leiden. Maar het land lijkt zijn fiches verkeerd in te zetten.

De Britse minister van Financiën Alistair Darling staat voor een moeilijke keuze. De belastinginkomsten kelderen nu de economie in de greep is van een plotselinge recessie. Het feit dat de regering voor haar inkomsten afhankelijk is van de financiële sector heeft haar zeer kwetsbaar gemaakt.

De economische inzinking heeft op zich al tot een groot overheidstekort geleid, veel groter dan een paar weken geleden nog werd verwacht. Dat tekort had genoeg steun moeten bieden voor de consumptie, in het bijzonder in een land dat behoefte heeft aan een nieuw evenwicht om zich te kunnen aanpassen aan de krimpende inkomsten en een onhoudbaar groot tekort op de handelsbalans.

Maar Darling heeft zijn rapportage van gisteren over de komende begroting gebruikt om 20 miljard pond (23,5 miljard euro) aan het stimuleringspakket toe te voegen, waardoor het totale verwachte tekort voor volgend jaar zal stijgen naar 118 miljard pond. Dat komt overeen met 8 procent van het bruto binnenlands product, een record buiten oorlogstijd.

Zo’n omvangrijk tekort zou moeten worden beschouwd als een zeer tijdelijke maatregel. Maar Darling is niet van plan het snel te laten teruglopen. Zelfs met een lage rente en een bescheiden recessie zal het tekort naar verwachting niet vóór 2016 terugvallen naar 3 procent van het bbp, het eerder door de regering gehanteerde plafond.

Zoals te doen gebruikelijk werd het rapport gisteren gepresenteerd met de nodige aplomb en een heel scala aan details. Maar de uiteindelijke gevolgen zijn zonneklaar: de Britse staatsschuld zal straks pieken op 57 procent van het bbp, veel meer dan de 40 procent die premier Gordon Brown, de voorganger van Darling, tot voor kort aanvaardbaar achtte.

De nieuwe begroting roept twee belangrijke vragen op.

In de eerste plaats: zit het stimuleringsplan goed in elkaar? Het antwoord is nee. De steunmaatregelen voor kleine bedrijven klinken verstandig, maar zullen waarschijnlijk niet volstaan ter compensatie van de afnemende bereidheid van banken om kredieten te verstrekken. De verlaging van het btw-tarief van 17,5 naar 15 procent zal goederen en diensten goedkoper maken, maar veel grotere prijsverlagingen van Britse detailhandelaren hebben er niet voor gezorgd dat de omzetdalingen zijn gestopt. Een verlaging van de inkomstenbelasting, die het netto-inkomen zou hebben verhoogd, zou effectiever zijn geweest – en politiek gezien net zo moeilijk ongedaan te maken.

In de tweede plaats: zullen beleggers bereid zijn de enorme uitbreiding van de staatsschuld van Groot-Brittannië op zich te nemen? Het is lastig daarover optimistisch te zijn. Darling heeft een paar belastingverhogingen in het vooruitzicht gesteld, vooral voor superrijken. Maar er zal veel meer nodig zijn als de nieuwe schulden redelijk snel moeten worden afgelost.

Het Britse pond heeft niet gereageerd op het rapport en de beurskoersen vlogen omhoog. Maar Darling zou er wel eens achter kunnen komen dat de langetermijneffecten van de gisteren aangekondigde maatregelen veel minder reden tot tevredenheid geven.

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen: www.breakingviews.com