Oostenrijk: grote coalitie

Sociaal-democraten en conservatieven in Oosten-rijk werden het gisteren eens over voorzetting van hun ‘grote coalitie’. Groot-ste verschil met de vorige: andere gezichten.

Bijna twee maanden hebben de twee grote verliezers van de Oostenrijkse verkiezingen, de sociaal-democratische SPÖ en de conservatieve ÖVP, erover gedaan om een nieuw regeerakkoord te smeden.

Daarin hebben zij oplossingen voor hun voornaamste geschilpunten (Europapolitiek, reorganisatie binnenlandse bestuur en financiering pensioenen) voor zich uitgeschoven. Maar langer onderhandelen leek beide partijen in het licht van de internationale kredietcrisis niet verantwoord.

De nieuwe bondskanselier Werner Faymann (SPÖ) zei gisteren dat zijn regering zich vooral van haar voorganger wil onderscheiden door „teamgeest”. Een noodzakelijke ambitie, niet alleen vanwege de economische sores, maar ook omdat er de komende twee jaar in zeven van de negen deelstaten verkiezingen zijn.

In het parlement stoelt de nieuwe regering op 108 van de 183 zetels. De SPÖ verloor bij de vervroegde verkiezingen van 28 september iets minder (11 van de 68 zetels) dan de ÖVP (15 van de 66 zetels). Maar de beide winnaars, de twee rechtspopulistische partijen FPÖ (van 21 naar 34 zetels) en BZÖ (van 7 naar 21 zetels), kwamen er in het formatiespel niet aan te pas.

Voor een deel lag dat aan hun programma’s. In het geval van de BZÖ speelde ook mee dat ze, na het ongeluk van 11 oktober waarbij voorman Jörg Haider omkwam, in een crisis belandde.

Het grootste verschil met de regering die op 7 juli ten val kwam, ligt vooralsnog in de personele samenstelling. Faymann lost partijgenoot Alfred Gusenbauer af, die ‘zijn’ grote coalitie in de anderhalf jaar die hij aan het roer stond, niet aan de praat kreeg. Faymann krijgt als vicekanselier Josef Pröll naast zich, die Wilhelm Molterer na het electorale debacle opvolgde als leider van de conservatieven.

Faymann noch Pröll heeft ervaring in de buitenlandse politiek. Daarom weegt het vertrek van ÖVP-politica Ursula Plassnik, die het ambt bijna negen jaar in drie wisselende coalities bekleedde, extra zwaar. Gisteren bleek dat zij zich niet kon vinden in het compromis over de Europa-politiek.

De SPÖ verlangde voortaan volksraadplegingen bij wezenlijke aanpassingen van het Verdrag van de Europese Unie, maar de ÖVP wilde daar niet aan. In het het akkoord staat nu dat er geen referendum komt als niet beide partijen daarmee instemmen. Daarop haakte Plassnik af.

Het is nog onduidelijk wie haar opvolgt. Vicekanselier Pröll is een optie. Een andere mogelijkheid is dat Pröll, net als zijn voorganger Molterer, op Financiën komt. In dat geval circuleert de naam van parlementariër Michael Spindelegger voor Buitenlandse Zaken.