Loesje is iedereen die plakt

Loesje streeft al 25 jaar „onbekommerd naar het ideale” met vrolijke, kritische posters.

Wat gaat ze de volgende kwart eeuw doen?

Ze doet het echt niet, haar achternaam geven: die wil ze niet in de krant. „Loesje heeft geen achternaam, dus wij ook niet”, zegt Mara (23). Loesje, dat is gewoon iedereen die posters plakt.

Trouwens, zelf kent ze ook niet alle achternamen van de mensen op het kantoor. Sommigen willen simpelweg anoniem blijven. Die doen dingen die „wel belangrijk zijn, maar niet altijd door de wet worden goedgekeurd”. Zoals kraken of demonstreren. Loesje niet, „Loesje is heel lief”. Het enige illegale is posters plakken op plekken waar dat niet altijd mag. Dat doet het collectief vandaag precies vijfentwintig jaar.

Mara, die het verjaardagsfeest organiseert, zegt dat dit de komende kwart eeuw zo zal blijven. Met korte teksten mensen aan het denken zetten, of aan het lachen maken, met als doel: de wereld verbeteren. Uit de collectie blijkt dat een betere wereld een wereld is waar rijkdom eerlijker verdeeld is (‘Help de armen, je helpt de rijken toch ook?’), waar mensen solidair zijn met illegalen (‘Haal asielzoekers uit het Verdonkhoekje’) en waar bij voorkeur links wordt gestemd (‘VVD: ik heb niks tegen negers, maar de meesten zijn wel communist geweest’, ‘GroenLinks: zijn we al rechts genoeg om mee te mogen doen?’).

Die betere wereld ligt binnen bereik, vindt Loesje: ‘Puzzelaars, de wereld vraagt nog om een oplossing’. Of de klassieker: ‘Leven is het meervoud van lef’. Want Loesje is onverbeterlijk optimistisch. En licht chaotisch: ‘Als u ze allemaal op een rijtje hebt, hoedt u voor het domino-effect’.

„Loesje wil niet vertellen hoe het moet”, zegt Mara – en daarom blijft het collectief posters maken met korte, prikkelende teksten. De organisatie wordt geen denktank voor overheid of organisaties. Al onderneemt Loesje af en toe wel grotere acties. „Toen bleek dat 24 AEX-bedrijven samen 76 miljard winst hadden gemaakt, hebben we ze een brief gestuurd met: Gefeliciteerd! Maar mag de maatschappij misschien ook meegenieten?”

In de brief stonden voorstellen als: veertig miljard investeren in zorg, kunst, jeugd, microkredieten en eerlijke lonen voor mensen in derdewereldlanden. Maar er kwamen enkel wat zure reacties op, zegt Mara. „We zouden geen realiteitszin hebben. Maar wie is hier nou de realiteitszin verloren? 76 miljard! En nu is er een kredietcrisis.”

Overigens denkt het collectief niet dat ze grote ontwikkelingen kan bijsturen, zoals bijvoorbeeld het asielbeleid. Dat was onder Rita Verdonk een populair onderwerp voor de tekstschrijvers van Loesje (‘Verdonk: als u deze winter kleine kinderen onder een brug ziet slapen, bedenk dan maar dat het asielbeleid streng, maar rechtvaardig is’). Mara: „Maar we kunnen dingen wél onder de aandacht brengen. Mensen aanzetten tot goede daden. En we kunnen oplossingen bedenken. Zoals: als iedereen zijn auto ’s nachts open laat, dan hebben alle daklozen een plek om te slapen. Dan gaat iedereen bezwaren opperen, maar misschien ís het wel zo simpel.”

Een enkele keer bedenkt Loesje samen met een organisatie teksten, die die organisatie dan mag gebruiken voor publiciteit. Dat deed Loesje met Vluchtelingenwerk en Milieudefensie. Aan ‘gewone’ bedrijven en stichtingen geven vrijwilligers van Loesje workshops creatief schrijven, tegen betaling. De resultaten mogen dan niet als reclameslogans worden gebruikt, zegt Jaron (25), die de workshops coördineert. Klanten: Belastingdienst, ME, Politieacademie, Heineken, Rabobank. Loesje kijkt wel kritisch naar de geïnteresseerden. Mara: „Ik zou geen workshop bij Shell geven.” Jaron: „Maar als Shell de wereld wil verbeteren, gaan we ook dáár een workshop geven.”

De workshops, gemiddeld vier keer per week, zijn een belangrijke bron van inkomsten, naast contributie en spulletjesverkoop. Het collectief heeft een paar vaste mensen in dienst. In eigen land staat de teller op duizend leden, honderd actieve leden en dertig echt actieve leden, die posters plakken, workshops geven en teksten bedenken.

Het is weleens minder geweest, maar ook meer, zegt Mara. In andere landen groeit Loesje harder. Het 25-jarig verjaardagsfeestje wordt in maar liefst 25 landen gevierd, onder de slogan ‘A thousand miles from here, there is another person smiling’. Loesje zit inmiddels in ruim dertig landen, waaronder Wit-Rusland, Servië, Letland en Argentinië. Mara: „Nepal heeft wel twintig actieve leden.”

Loesje ging internationaal in 1989, na de val van de Muur. Mara: „Veel mensen brachten hulpgoederen, maar wij brachten posters. In het Duits en Engels met de tekst: Wat is Oost en West als de wereld rond is?” Daarna verspreidde het idee zich over veel meer landen.

En nu, zegt Mara, gaat Loesje „de hele wereld veroveren”. Zonder wapens.

Kijk op www.loesje.nl en www.loesje.org