Denkwerk wint van de grilligheid

Dankzij de tactieken van trainer Van Gaal wist AZ te winnen van Ajax en PSV.

De ploeg van Van Basten heeft behoefte aan vastigheid.

Na een wedstrijd waarover Marco van Basten opmerkte dat Ajax die terecht had verloren, kwam AZ-trainer Louis van Gaal tot een treffende conclusie. In pakweg een maand tijd heeft zijn team behalve de Amsterdamse titelkandidaat ook twee keer PSV verslagen. „En dat is sinds de tijd van oud-trainer George Kessler niet meer voorgekomen”, refereerde Van Gaal aan het kampioensjaar 1980-1981.

De topspelers van de Nederlandse competitie verbleken dit seizoen als ze op bezoek gaan bij AZ. En dat geeft aan dat de ploeg van Van Gaal veel degelijker is geworden. Daar waar het wellicht aan attractiviteit heeft moeten inboeten. De zege op Ajax bevestigde tevens dat AZ serieus meedingt om de titel. Van Gaal: „We zijn op de goede weg. We hebben het vertrouwen gekregen dat we van topploegen als Ajax en PSV kunnen winnen.”

In Alkmaar verloor AZ dit seizoen alleen de eerste thuiswedstrijd tegen NAC (1-2). Op 31 augustus waren de olympiërs uit de selectie van Van Gaal nauwelijks bekomen van de vermoeienissen in China. Daarna volgde een nederlaag tegen ADO Den Haag. Vervolgens probeerde Van Gaal op de training drie, vier speelwijzen uit. Hij zette de beste krachten weer op de goede plek en koos ervoor zijn team te laten terugzakken op eigen helft om van daaruit ruimte te creëren voor de tegenaanval. Tegen PSV kwam de ommekeer (1-0 zege).

Voor Ajax, zijn eeuwige liefde, bedacht Van Gaal weer een variant op deze tactiek. Nu liet hij een aantal spelers agressief storen op het middenveld. Daar had Ajax dan ook moeite tot de opbouw van een goede aanval te komen. „Ik was bang dat onze tegenstander anders de kans kreeg om de bal geduldig rond te spelen”, verklaarde Van Gaal.

Achterin stonden de verdedigers van medekoploper AZ vaak zonder rugdekking een tegen een. Maar de normaal gesproken razendsnelle Miralem Sulejmani en baldribbelaar Luis Suarez konden daar niet van profiteren. De eerste is duidelijk nog niet in goeden doen na een blessureperiode, de tweede werd flink kort gehouden door de uitblinkers in het centrum van de AZ-defensie, Niklas Moisander en vooral Hector Moreno. Een enkele voorzet vanaf links van Sulejmani, waar rechtsback Gill Swerts te veel ruimte weggaf, zorgde nog voor wat gevaar. Maar meer ook niet.

In de tweede helft was Ajax vaker aan de bal, maar dat leverde geen kansen op. Integendeel, AZ-doelman Sergio Romero werd zelden op de proef gesteld. Hoe Van Basten, die Leonardo en Evander Sno inbracht, ook wisselde. AZ was in de eerste helft op voorsprong gekomen door een benutte strafschop van Demy de Zeeuw nadat Eyong Enoh het standbeen van Martens had ‘meegesleept’. Ari vergrootte de voorsprong met een fraai hakje. In de tweede helft begon het harder te sneeuwen en het was frappant hoe snel het spelpeil daalde. Ajax noch AZ bleek goed met de omstandigheden te kunnen omgaan. De bal rolde niet meer, maar de spelers bleven soleren of over het witte tapijt passen. Met massaal balverlies tot gevolg. Martens had zich kennelijk niet verdiept in de weersvoorspellingen, want hij moest tijdens de wedstrijd nog even van schoenen wisselen.

Het was allemaal in het voordeel van de verdedigende partij, in dit geval AZ, dat nog genoeg kansen kreeg om het duel definitief te beslissen. „Je zag het geloof bij ons wegebben”, zei Van Basten. „Met Sno als extra spits heb ik nog geprobeerd er wat aan te doen, maar de strijd was toen al gestreden.” Het grillige Ajax, dat een week eerder nog excelleerde tegen PSV, heeft behoefte aan vastigheid en zekerheden. Dat werkt Van Basten niet in de hand door elke week de opstelling te veranderen. Tegen PSV was Dennis Rommedahl nog basisspeler, nu zat hij niet eens op de bank. Dat had ook te maken met de terugkeer van Sulejmani, maar hij verdiende nog niet vanaf de eerste minuut te starten.

De samenstelling van AZ, dat sterspeler Dembélé tot het begin van 2009 kwijt is, kent in dat opzicht weinig verrassingen. Hoewel Van Gaal vorig jaar al had willen oogsten, wordt het woord kampioenschap niet eens op fluistertoon uitgesproken in Alkmaar. Van Gaal is realistisch geworden. „Het zal nog jaren duren voordat hier een echte topclub is ontstaan”, gaf hij nuchter aan.