Sokkels in het hoge gras

Een duif rust uit op zijn hoofd, maar de monarch blijft onbewogen voor zich uit staren. Zijn in marmer gegoten uitstraling is nog steeds majesteitelijk. Des te pijnlijker is het om hem hier zo eenzaam te zien staan, turend over een verlaten, met onkruid en struikgewas overwoekerd veld aan de buitenkant van Delhi. Fier staat hij op zijn sokkel, maar een jonge berk schiet wortel in het aangevreten beton. Een vierkante roodbruine tegel brokkelt al af.

Ach, arme George V, koning van Groot-Brittannië en vorst over het Britse imperium waar de zon nooit onderging. Van alle Britse monarchen waren hij en zijn echtgenote Queen Mary de enigen die, in 1911, de lange oversteek per schip naar het Indiase subcontinent hebben gewaagd. Zo’n vorst verdient een standbeeld en dat kreeg hij, in wit marmer. Ooit stond het veilig beschermd tegen de zon op de gemetselde baldakijn, ongeveer 150 voetstappen achter de beroemde India Gate in het centrum van de Indiase hoofdstad die iedere bezoekende toerist wel op de foto zet. Maar uit welke hoek het tafereel ook wordt vastgelegd, koning George V is hier voor goed uit het zicht verdwenen.

Wie de vorst toch wil zien, moet naar Coronation Park in het noorden van Delhi. Heel gemakkelijk is het niet te vinden, het beste is om een vertrouwde taxichauffeur in de arm te nemen. En, om teleurstelling te voorkomen, een meeslepend schouwspel staat de bezoeker niet te wachten. Deze ongastvrije plek herbergt een verstild kerkhof. Hier werden, na de Indiase onafhankelijkheid in 1947, alle aan de Britse grandeur herinnerende standbeelden uit het straatbeeld van Delhi naar toe gebracht. Hier wachten ze het einde der tijden af, terwijl het struikgewas steeds verder oprukt.

Toegegeven, dat is toch wel een romantisch idee, en misschien daarom een visite waard voor de liefhebber. Maar een tweede waarschuwing is op zijn plaats: het kerkhof blijkt grotendeels leeg. Er staan een stuk of vijftien metershoge sokkels in het hoge gras, maar er zijn slechts twee standbeelden die koning George V gezelschap houden. Wie het zijn, staat er niet bij. Een lijkt wel een Neanderthaler, zo afgesleten is zijn aangezicht. En er staan twee bustes: van Sir John Jenkins en van Sir Guy Wilson, ongetwijfeld hoogwaardigheidsbekleders ten tijde van de Britse Raj. Wat is er met de andere standbeelden gebeurd? Niemand in de buurt die het kan zeggen. Wel blijkt uit een krantenbericht van jaren her dat verschillende ambtelijke onderhoudsdiensten in de hoofdstad met elkaar strijd voerden over restauratie van de plek.

Zo blijven koning Georg V en zijn kleine gezelschap stilletjes de wacht houden, door iedereen in de steek gelaten. Ze staan opgesteld in een grote halve boog, en ze kijken met zijn allen uit over een hoge pilaar aan de overkant van hun rustplaats. Dat is precies de plek waar de koning en zijn gemalin in december 1911 hun opwachting maakten bij hun Indiase onderdanen. Eerder dat jaar was hij gekroond tot koning, nu liet hij zich in Delhi, op deze heuvel, plechtig toespreken als keizer van India. En hij dankte zijn onderdanen voor hun trouw. Vandaar de naam van de pilaar: Coronation Memorial, zoals op een zwart plakkaat staat vermeld. Ook de trappen naar de pilaar raken steeds meer overwoekerd met graspollen.

Wim Brummelman