Poetin van doortastend tot roekeloos

Vladimir Poetin zal donderdag zijn rekenmachine vergeten zijn, toen hij zijn landgenoten in een speech beloofde dat ze de financiële crisis wel zouden overleven. Of misschien heeft hij op de KGB-school in de jaren zeventig helemaal geen rekenles gehad.

Toen de olieprijs nog hoger was dan 140 dollar per vat, zou het voor de hand hebben gelegen nóg een serie belastingverlagingen te koppelen aan hogere overheidsuitgaven en een sterke roebel. Maar nu de olieprijs nog maar 50 dollar per vat is, de groei stagneert en de handels- en begrotingsoverschotten ineenschrompelen, zal de Russische premier dit niet allemaal tegelijk kunnen doen.

Geholpen door de comfortabele buffer van buitenlandse valutareserves, die tijdens een decennium van hoge olieprijzen en een krap begrotingsbeleid werden vergaard, heeft de Russische regering doortastend op de crisis gereageerd. Zij stelde een reddingspakket van 200 miljard dollar samen om de economie door een moeilijke periode te loodsen en gebruikte het geld uit een fonds voor slechte tijden om banken en industriële bedrijven te helpen hun buitenlandse schulden af te betalen.

De vakbekwame minister van Financiën, Alexei Koedrin, heeft erop toegezien dat geen roofbouw werd gepleegd op de reserves voor bodemloze subsidies aan noodlijdende bedrijven. Intussen heeft de Russische centrale bank de roebelkoers geleidelijk laten afglijden, dit jaar met zo’n 6 procent.

Poetin is echter van doortastendheid overgestapt op roekeloosheid. Hij kondigde een belastingverlaging van 15 miljard dollar aan voor bedrijven en beloofde niet te zullen beknibbelen op de – in goede tijden opgestelde – ambitieuze bestedingsplannen voor de gezondheidszorg en de publieke infrastructuur.

Maar het Russische budgetoverschot (ruim 7 procent van het bbp de eerste helft van 2008) zou in 2009 wel eens in een tekort kunnen omslaan. En hoewel Poetin de Russen probeerde gerust te stellen over de omvang van de reserves van het land, zullen ze in april zijn verdwenen als ze in het huidige tempo blijven leegstromen.

Poetins populariteit als president was gebaseerd op de bloeiende economie en de sterke roebel, dus de poging om zelfverzekerd te klinken is ook in zijn eigen belang. Maar de reële economie van Rusland begint het zwaar te krijgen, met fabrieken die sluiten en salarisachterstanden die oplopen. Belastingverlagingen hebben niet zoveel betekenis voor verlieslijdende bedrijven. Op een gegeven moment zal Poetin in het openbaar moeten toegeven dat hij zijn beloften niet kan waarmaken. Dan zal hij moeten gaan bezuinigen, of de wisselkoers van de roebel moeten loslaten.

Pierre Briançon